Terroristët izraelitë po kryejnë spastrim etnik në Bregun Perëndimor me mbështetjen e heshtur të qeverisë, ka deklaruar sekretari i Jashtëm britanik, Ed Miliband, teksa njoftoi për sanksione gjithëpërfshirëse ndaj tregtisë me vendbanimet izraelite, së bashku me Francën dhe Kanadanë.
Në dënimin më të ashpër të bërë ndonjëherë nga qeveria britanike, Miliband tha se qeveria tani do të mbajë qëndrimin zyrtar se pushtimi izraelit i Bregut Perëndimor është i paligjshëm në tërësinë e tij, duke thënë se një njohje e tillë ishte “minimumi që meritojnë njerëzit që përballen me vuajtje të tilla. Dhe duhet të jetë paraprirja e drejtësisë”,raporton TheGuardian.
Miliband tha se qeveria do të ndërmarrë këto masa:
Ndalim të importit të mallrave nga vendbanimet e paligjshme në territoret e pushtuara.
Një regjim gjithëpërfshirës sanksionesh ndaj ofrimit të shërbimeve, si ndërtimi ose financimi, për vendbanimet izraelite.
Ndalim të reklamimit në Britani të pronave në vendbanimet e paligjshme.
Sanksione personale ndaj individëve kyç të akuzuar për promovimin e dhunës së kolonëve.
Ndalim të ri për licencat e armëve dhe eksportet e tjera që “kontribuojnë materialisht në pushtim”.
Britania është njëra nga 12 vendet që të martën njoftuan se do të vendosin sanksione ndaj tregtisë me vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor. Në mesin e tyre janë Kanadaja, Danimarka, Finlanda, Franca, Islanda, Irlanda, Norvegjia, Polonia, Portugalia, Spanja dhe Suedia.
Miliband tha se këto masa do të tregonin se “Britania nuk hesht përballë padrejtësisë së thellë dhe as nuk është e pafuqishme”.
Në një deklaratë emocionale, ai përshkroi dhimbjen që kishte dëgjuar nga palestinezët në Bregun Perëndimor, shtëpitë e të cilëve ishin shkatërruar, si dhe nga mjekët në Gaza që kishin parë fëmijë duke vdekur ndërsa prisnin trajtim mjekësor.
Veprimet e Britanisë janë bërë gjithnjë e më urgjente për shkak të planeve të Izraelit për zgjerimin e projektit të vendbanimit E1, në lindje të Jerusalemit, i cili mund të shkëpusë në praktikë pjesën veriore nga ajo jugore të Bregut Perëndimor, duke kërcënuar mundësinë e krijimit të një shteti të ardhshëm palestinez.
Miliband tha se ata që financojnë ose lehtësojnë vendbanimet e paligjshme do të “përballen me të gjithë fuqinë e sanksioneve britanike” dhe se ai pret që legjislacioni për zbatimin e ndalimit tregtar dhe sanksioneve të jetë në fuqi brenda nëntë muajve.
Ai nuk e përshkroi veprimtarinë e Izraelit në Gaza si gjenocid, duke thënë se Britania do të presë vendimin e gjykatave ndërkombëtare.
Duke folur në Dhomën e Komunave të martën, Miliband tha: “Qeveria britanike pajtohet se ka spastrim etnik të palestinezëve në zona të Bregut Perëndimor, të kryer nga kolonë terroristë.
“Shumë shpesh qeveria izraelite ka mbyllur sytë ndaj kësaj dhe më keq, anëtarë të saj kanë bërë deklarata dhe kanë ndërmarrë veprime për të mbështetur zhvendosjen me forcë të palestinezëve. E kuptoj peshën e kësaj deklarate, por e vërteta është minimumi që meritojnë njerëzit që përballen me vuajtje të tilla. Dhe duhet të jetë paraprirja e drejtësisë.”
Ai tha se qeveria britanike më parë i kishte përshkruar vendbanimet si të paligjshme, por nuk e kishte cilësuar vetë pushtimin si të paligjshëm dhe se kjo tashmë do të ndryshojë.
Miliband tha se po i ndërmerrte këto masa si sekretar i Jashtëm, por edhe si një “hebre krenar britanik”, duke përmendur të afërmit e tij që kishin gjetur siguri në Izrael pas Holokaustit.
“Jam krenar për identitetin tim hebre dhe i palëkundur në mbështetjen time për shtetin e Izraelit”, tha ai.
“Dhe nuk ka absolutisht asnjë kundërshti mes kësaj dhe mbështetjes sime për shtetin e Palestinës. Përkundrazi. Zgjidhja me dy shtete bazohet në bindjen e qartë se e vetmja rrugë drejt sigurisë për të dy popujt është të jetojnë krah për krah në bashkëjetesë paqësore, me liri, siguri dhe vetëvendosje.”
Ai tha se, në përgjigje të kërcënimeve ndaj hebrenjve në mbarë botën, Britania do të vendosë gjithashtu sanksione ndaj krahut financiar të Hezbollahut libanez, Al-Qard al-Hassan, si dhe do të rikthejë sanksione të rëndësishme ekonomike ndaj Iranit, në përputhje me BE-në dhe SHBA-në.
Miliband tha se ndiente një “ndjenjë të thellë turpi për atë që ka ndodhur në Palestinë nën sytë e komunitetit ndërkombëtar” dhe se gjatë tre viteve të fundit kishte pasur “traumën dhe vuajtjen më të paimagjinueshme – vdekje, shkatërrim dhe çnjerëzim në një shkallë të tmerrshme”.
Sekretari i Jashtëm britanik tha se këto masa shënojnë fillimin e një qasjeje të re ndaj Izraelit dhe Palestinës; një qasje që jo vetëm dënon, por edhe ndërmerr veprime.
“Argumenti ynë nuk është me popullin e Izraelit, me të cilin Britania ka lidhje të palëkundshme. Argumenti ynë është me veprimet e qeverisë së tij.”
Miliband tha se veprimet e qeverisë izraelite në Bregun Perëndimor kanë bërë që gjatë katër viteve të fundit të miratohen më shumë vendbanime sesa në 20 vitet e mëparshme të marra së bashku.
Ai tha se besonte se shumica e britanikëve do ta mbështesnin ndalimin e tregtisë me vendbanimet e paligjshme.
“Vendbanimet janë të paligjshme. Ato nuk duhet të promovohen në vendin tonë”, tha ai.
Miliband tha se qeveria britanike ishte në dijeni se kishte gjithashtu shqetësime lidhur me shitjet e armëve ndaj Izraelit.
Britania tashmë ka pezulluar më shumë se 30 licenca armësh të përdorura nga IDF-ja në Gaza, por tani do të shkojë edhe më tej.
“Tani do të refuzojmë gjithashtu të gjitha aplikimet për licenca për armë dhe eksporte të tjera që kontribuojnë materialisht në pushtim, duke vendosur në fakt një pengesë të dyfishtë ndaj shitjeve të armëve. Kjo do të thotë se ndalimi i këtyre eksporteve do të mbetet në fuqi për aq kohë sa vazhdon pushtimi.”
Ai tha se Britania do të mbështeste “procese gjyqësore të plota, të fuqishme dhe të drejta” për të përcaktuar nëse Izraeli ka kryer gjenocid dhe se qeveria nuk do ta paragjykonte këtë proces.
“Ky ka qenë qëndrimi për të gjitha gjenocidet që nga Konventa e Gjenocidit e vitit 1948: Ruanda, Srebrenica, Kamboxhia dhe aktet kundër popullit jezidi. Kjo do të mbetet politika jonë. Është e drejtë që kjo çështje është dërguar në GJND [Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë] dhe dua ta bëj të qartë se ne e mbështesim gjykatën në marrjen e vendimit të saj.”
Megjithatë, ai tha se raportet më të fundit nga organizatat ndërkombëtare tregonin se kishte “prova në rritje se duket se janë kryer krime lufte” dhe se Britania mbështet proceset ligjore për përcaktimin e kësaj.
Britania do të përdorë Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së javën e ardhshme për të “hedhur dritën më të fortë dhe më të ashpër mbi atë që po ndodh dhe mbi atë që duhet të ndryshojë”.
Sekretari i Jashtëm në hije, Tom Tugendhat, tha se “vendbanimet e paligjshme janë të gabuara”, por se ai po “zbatonte politika që Zyra e Jashtme e di se nuk do të funksionojnë – por e di gjithashtu se do të dëmtojnë njerëz të pafajshëm”.
Ai tha se ekzistonte rreziku i dëmtimit të palestinezëve që punojnë në Bregun Perëndimor dhe se “ekonomitë e Palestinës dhe Izraelit janë shumë të ndërlidhura” që ndalimi i mallrave nga vendbanimet e paligjshme të funksionojë.
Por deputeti veteran konservator, Sir Edward Leigh, i dha mbështetje të plotë sanksioneve.
“Jam krenar të them, si anëtari më jetëgjatë i Conservative Friends of Israel, se e mbështes absolutisht dhe plotësisht atë që ai po bën sot, sepse bëhet fjalë për mbrojtjen e lirisë, moralit dhe drejtësisë për të gjithë njerëzit në këtë botë”, tha ai.
Masat e paraqitura nga Miliband janë më të kufizuara sesa kërkesat e plota të grupeve palestineze të të drejtave, por ato shënojnë një sinjal se Britania po kalon përtej mbështetjes tradicionale retorike për zgjidhjen me dy shtete dhe drejt ndërmarrjes së hapave konkretë për të penguar zgjerimin e vendbanimeve të paligjshme në Bregun Perëndimor.
Kryeministri, Andy Burnham, foli të hënën me Donald Trumpin dhe aleatët kryesorë të Gjirit, përfshirë Katarin, për t’i informuar ata mbi planet e qeverisë për rajonin.
Si SHBA-ja, ashtu edhe Izraeli kanë kërcënuar me kundërmasa ndaj Britanisë për shkak të sanksioneve.
Ambasadori i SHBA-së në Izrael, Mick Huckabee, tha se SHBA-ja po shqyrtonte se çfarë masash do të ndërmerrte, duke paralajmëruar se mund ta ndalonte Britaninë të tregtonte me disa shtete amerikane që kanë ligje kundër BDS-së (bojkotit, çinvestimit dhe sanksioneve).
Presidenti i Izraelit, Isaac Herzog, i cilësoi masat si “ndërhyrje të rëndë në zgjedhjet demokratike të një kombi sovran”, përpara zgjedhjeve në vend që do të mbahen në tetor.
Ministri i Jashtëm izraelit, Gideon Saar, tha: “Nëse Britania vepron kundër Izraelit, Izraeli do të veprojë kundër Britanisë”, ndërsa ministri i Financave, Bezalel Smotrich, bëri thirrje për dëbimin e ambasadorit britanik.