Ekonomistët paralajmërojnë se një cikël moti “super El Nino” këtë vit mund të shkaktojë një tronditje të rëndë në çmimet globale të ushqimeve që do të zgjasë deri në vitin 2028.

Ndërsa lufta në Iran i shtyn çmimet botërore të ushqimeve në nivelin më të lartë në tre vjet, ekonomistët thanë se zinxhirët e furnizimit përballen me “dy tronditje njëherësh” të nxitura nga moti ekstrem i lidhur me ngrohjen globale, raporton TheGuardian.

Shkencëtarët kanë thënë se El Nino i viteve 2026-27, i cili formohet kur ndryshimet në modelet e erës lejojnë që uji më i ngrohtë të përhapet në të gjithë Paqësorin ekuatorial qendror dhe lindor – ka një shans historikisht të paparë për t’u zhvilluar në një ngjarje “shumë të fortë” që do të nxisë valë të nxehti, përmbytje.

Fenomeni që ndodh natyrshëm ka një histori të ndikimit në të korrat dhe rrjetin e furnizimit me ushqim. Më shumë se një shekull më parë, një El Nino që ndoshta do të kishte qenë më i rëndi i regjistruar ndonjëherë, shkaktoi thatësira katastrofike në të gjithë Kinën, Afrikën Jugore, Brazilin, Egjiptin dhe Indinë. Duke shkaktuar kushte urie në një situatë të përkeqësuar nga sundimi kolonial, miliona njerëz u vranë, përfshirë më shumë se 6 milionë njerëz në Indi në vitet 1876-78.

Ngjarjet e El Nino në vitet 1981-82, 1996-97, 2015-16 dhe 2023-24 kanë qenë disa nga më të fortat të regjistruara ndonjëherë. Megjithatë, parashikimet e NOAA tregojnë se cikli 2026-27 mund të jetë edhe më i rëndë – duke rritur rrezikun e thatësirave dhe përmbytjeve që do të godasin të korrat dhe furnizimin me ushqim në të gjithë botën.

Sipas analistëve në Goldman Sachs, fuqia e këtij El Nino mund të shkaktojë një rritje prej 15.8% të çmimeve globale të mallrave ushqimore. Kjo do të kishte një efekt të rëndësishëm në të gjithë botën, përfshirë edhe për konsumatorët në Evropë, ku parashikoi që çmimet e ushqimeve mund të rriteshin me 1.3% në të gjithë eurozonën.

Megjithatë, efekti i plotë do të duhet kohë për shkak të mënyrës se si kostoja e ndikimit klimatik depërton përmes furnizimeve globale ushqimore. Si rezultat, Goldman Sachs tha se pasojat mund të duhen deri në gjysmën e dytë të vitit 2028 për t’u “realizuar plotësisht”.
Pjesa më e madhe e vonesës është për shkak të kohës së motit ekstrem që godet prodhimin e ushqimit, duke pasur parasysh ciklet e ndryshme të mbjelljes, rritjes dhe korrjes për lloje të ndryshme të kulturave. Sfidat logjistike – duke përfshirë nivelet e ujit në kanale dhe lumenj të përdorur për dërgesat kryesore – gjithashtu do të kenë një ndikim.

“El Nino nuk ndikon në bujqësi në mënyrë uniforme. Ai riformëson modelet globale të reshjeve dhe temperaturës, duke krijuar fitues dhe humbës rajonalë”, thanë analistët në UBS. Disa rajone mund të përfitojnë nga kushtet më të ngrohta të motit.