E njëjta krizë mund të bashkojë një familje ose ta shpërbëjë atë. Psikologët shpjegojnë se çfarë e bën diferencën.

Humbja e vendit të punës, vështirësitë financiare, sëmundjet, divorci apo problemet e fëmijëve në shkollë mund të tronditin edhe familjet më të qëndrueshme. Megjithatë, ndërsa disa arrijnë t’i kapërcejnë këto sfida dhe dalin më të bashkuara, të tjera përballen me konflikte dhe pasoja afatgjata.

Përgjigjen e ofron teoria e stresit familjar, një nga modelet më të rëndësishme në psikologji dhe terapinë familjare. Sipas saj, rezultati i një krize nuk varet vetëm nga ngjarja që e shkakton, por edhe nga burimet që ka familja në dispozicion dhe mënyra se si anëtarët e saj e interpretojnë atë që po ndodh.

Kjo teori u zhvillua në vitin 1949 nga sociologu amerikan Reuben Hill, i cili studioi familjet e prekura nga Lufta e Dytë Botërore. Ai vuri re se e njëjta situatë stresuese nuk prodhonte të njëjtin efekt te të gjitha familjet.

Sipas modelit të tij, mënyra se si përballohet një krizë përcaktohet nga tre faktorë kryesorë:

• ngjarja që shkakton krizën;
• burimet e brendshme dhe të jashtme të familjes;
• mënyra se si familja e kupton dhe e përjeton situatën.

Kombinimi i këtyre elementeve përcakton nëse familja do ta kapërcejë me sukses krizën apo do të përballet me pasoja afatgjata.

Pse kjo teori është kaq e rëndësishme?

Çdo familje funksionon si një sistem, ku secili anëtar ka role, përgjegjësi dhe pritshmëri të caktuara. Brenda këtij sistemi ekzistojnë rregulla, vlera dhe modele sjelljeje që ndikojnë në mënyrën se si përballohen sfidat.

Për shembull, në disa familje prindërit mbajnë të gjitha përgjegjësitë për fëmijët, ndërsa në të tjera edhe fëmijët më të rritur ndihmojnë në kujdesin për motrat dhe vëllezërit. Disa familje e konsiderojnë arsimin prioritet absolut, ndërsa të tjera i japin më shumë rëndësi vazhdimit të biznesit apo profesionit familjar.

Pikërisht këto dallime bëjnë që ajo që për një familje është krizë e madhe, për një tjetër të jetë një sfidë e përballueshme, transmeton Telegrafi.