Ecja në gjumë ose somnambulizmi është një gjendje në të cilën një person sillet sikur është zgjuar, ndërsa në të vërtetë është në një gjumë të thellë, dhe mund të përfshijë ecjen, të folurit ose kryerjen e aktiviteteve të përditshme. Mund të shkaktohet nga stresi, mungesa e gjumit, gjendje të caktuara mjekësore dhe ilaçe.

Edhe pse zakonisht nuk kërkon trajtim, mund të shkaktojë lodhje dhe të prishë gjumin e anëtarëve të familjes, dhe në disa raste, mund të përfshijë aktivitete të rrezikshme. Nëse përsëritet ose ndodh me simptoma të tjera, rekomandohet një vizitë te mjeku, shkruan Veryëell Health.

Ilaçet dhe alkooli

Shkaktarët e ecjes në gjumë mund të jenë alkooli dhe ilaçe të caktuara, veçanërisht ato që ndikojnë në gjumë dhe në sistemin nervor. Këto përfshijnë ilaçe të caktuara për pagjumësinë, benzodiazepinat, ilaqet kundër depresionit, litiumin dhe disa antipsikotikë. Rreziku mund të varet nga lloji i ilaçit, doza dhe reagimi i individit ndaj ilaçit.

Nëse ecja në gjumë ndodh pas futjes së një ilaçi të ri, është e rëndësishme të flisni me mjekun tuaj para se të bëni ndonjë ndryshim në ilaçin tuaj.

Stresi

Hulumtimet tregojnë se ngjarjet stresuese gjatë ditës janë një nga shkaktarët kryesorë të ecjes në gjumë tek të rriturit. Të jetosh nën stres të lartë mund të prishë cilësinë e gjumit dhe të rrisë rrezikun e pagjumësisë, gjë që mund të kontribuojë më tej në ecjen në gjumë tek disa njerëz, transmeton Klankosova.tv.

Mungesa e gjumit

Një episod ecjeje në gjumë mund të shkaktohet nga mungesa e gjumit, oraret e parregullta të gjumit dhe lodhja ekstreme. Studimet sugjerojnë se mungesa e gjumit mund të rrisë frekuencën dhe kompleksitetin e episodeve të ecjes në gjumë, veçanërisht kur një person më në fund bie në gjumë.

Migrena

Migrena dhe çrregullimet e gjumit, të tilla si ecja në gjumë, kërcitja e dhëmbëve dhe ankthet, shpesh shoqërohen. Njerëzit që vuajnë nga migrena me aurë janë raportuar të kenë një frekuencë më të lartë të ecjes në gjumë. Shkencëtarët ende nuk kanë përcaktuar mekanizmat e saktë, por ata besojnë se lidhja mund të qëndrojë në shtigje të përbashkëta anatomike në tru.

Ethe

Sëmundja ose ethet, veçanërisht tek fëmijët, mund të shkaktojnë ecjen në gjumë. Ethet gjithashtu mund të shkurtojnë kohëzgjatjen totale të gjumit REM dhe të shkaktojnë ëndrra ose ankthe të çuditshme.

Çrregullime të frymëmarrjes gjatë gjumit

Ecja në gjumë është më e zakonshme tek njerëzit me apne obstruktive të gjumit, një gjendje në të cilën frymëmarrja ndalet vazhdimisht gjatë natës. Kjo mund të lidhet me ndërprerjet e gjumit dhe furnizimin me oksigjen në tru, por lidhja e saktë nuk është ende e qartë.

Sëmundja e refluksit gastroezofageal (GERD)

Studimet tregojnë se GERD është e lidhur me çrregullime të gjumit, të tilla si kohëzgjatje më e shkurtër e gjumit dhe cilësi më e dobët e gjumit. Marrëdhënia midis simptomave të GERD dhe çrregullimeve të gjumit duket të jetë dypalëshe, por çrregullimet e gjumit janë një faktor më i fortë rreziku për simptomat e GERD sesa anasjelltas.

Sëmundja e Parkinsonit

Disa studime sugjerojnë se rreth 10% e njerëzve me sëmundjen e Parkinsonit ecin në gjumë. Kjo mund të jetë për shkak të neurodegjenerimit të lidhur me sëmundjen, e cila prish rregullimin e zgjimit gjatë gjumit.

Kur dhe pse ndodh?

Ecja në gjumë, si parasomnitë e tjera, ndodh gjatë zgjimit të pjesshëm nga faza e gjumit NREM, më shpesh një ose dy orë pasi të biesh në gjumë. Shumica e episodeve zgjasin pesë deri në dhjetë minuta, por disa mund të zgjasin më shumë. Hulumtimet sugjerojnë se ecja në gjumë përfshin ndryshime në proceset e trurit që e turbullojnë vijën ndarëse midis gjumit dhe zgjimit.

Si ta njohësh një person që ecën në gjumë

Ka disa shenja të zakonshme. Sytë e personit janë të hapur, por duket se është i hutuar dhe nuk ju njeh. Mund të flasë ose të përgjigjet me pallavra. Sjellja është shpesh e pazakontë, siç është urinimi në vende të çuditshme, gatimi i ushqimit në mes të natës ose dalja nga shtëpia me pizhame.

Nëse përpiqeni ta zgjoni, ai mund të reagojë çuditërisht ose në mënyrë agresive. Njerëzit që ecin në gjumë shpesh nuk kanë kujtesë për atë që ka ndodhur.