Drama e shumëpërfolur e Mark E Smith, frontmenit të grupit post-punk “The Fall”, po rikthehet në skenë gati 40 vite pasi u prit ashpër nga kritika.

Vepra “Hey! Luciani: The Life and Codex of John Paul I”, e vënë për herë të parë në skenë në vitin 1986, trajtonte në mënyrë surrealiste një komplot të dyshuar rreth vdekjes së Papa Gjon Palit I.

Kur Steve Hanley iu bashkua grupit “The Fall”, ai priste të luante bas, jo të shfaqej në skenë i veshur si papë. Por pikërisht këtë rol mori në fundin e shfaqjes, ku dilte para publikut me një kostum të plotë papnor. Ai e kujton produksionin si një përzierje të çuditshme figurash: gangsterë mafiozë, komandantë nazistë në mërgim dhe artistin Leigh Bowery në rolin e një kardinali.

Shfaqja u prezantua në dhjetor të vitit 1986 në Riverside Studios në Hammersmith dhe zgjati dy javë. Për Mark E Smith, ajo ishte një lloj përzierjeje mes Shekspirit dhe serialit “The Prisoner”. Për kritikët, megjithatë, ishte një dështim i plotë. Reagimet në atë kohë ishin shumë të ashpra, madje edhe nga media që zakonisht e mbështesnin grupin.

Tani, katër dekada më vonë, drama po rikthehet në Mançester. Skenaristi i komedisë Graham Duff, i cili dikur ka bashkëpunuar me Smith, do ta risjellë “Hey! Luciani” në ambientin “Band on the Wall”, si pjesë e një festivali që shënon 50-vjetorin e “The Fall”. Versioni i ri do të jetë një lexim i inskenuar, me kostume dhe muzikë nga grupi lokal tribut “The Look Back Bores”.

Në kohën kur u shkrua drama, “The Fall” ishin në një nga periudhat më të forta komerciale. Albumi i tyre i vitit 1986 kishte arritur një pozitë të pazakontë në top-listat britanike. Sipas Hanley-t, Smith gjithmonë kërkonte më shumë nga grupi sesa thjesht turne dhe incizime. Ai kishte folur prej kohësh për dëshirën për të shkruar një dramë.

Teksti i veprës u përqendrua te Papa Gjon Pali I, i lindur Albino Luciani, i cili vdiq papritur në vitin 1978, vetëm 33 ditë pas zgjedhjes si papë. Drama u ndikua nga libri “In God’s Name” i David Yallop, i cili hidhte dyshime se vdekja e Lucianit mund të kishte qenë pjesë e një rrjeti korrupsioni në Vatikan.

Megjithatë, procesi i provave ishte i pazakontë. Smith thuhet se ua jepte aktorëve vetëm pjesët e tyre, duke e bërë të vështirë për ta të kuptonin tërësinë e veprës. Për më tepër, shumë nga pjesëtarët e kastit nuk ishin aktorë profesionistë, gjë që përputhej me prirjen e Smith për energji “DIY” dhe njerëz jashtë strukturave tradicionale artistike.

Graham Duff vendosi ta rimerrte seriozisht dramën pasi gjeti një incizim të rrallë në VHS të shfaqjes origjinale. Sipas tij, pavarësisht reputacionit të keq, produksioni nuk ishte kaotik siç ishte përshkruar dikur. Ai thotë se aktorët respektonin hyrjet, grupi ishte i saktë dhe ndriçimi funksiononte mirë. Për Duff, vepra mund të jetë e vështirë për t’u deshifruar, por ka një logjikë të brendshme.

Ai beson se kritika e vitit 1986 e keqkuptoi shfaqjen, duke pritur diçka më afër një musical-i rock. Në fakt, sipas tij, Smith ishte më shumë një tregimtar postmodern, që përdorte narrativa të ndërlikuara, përplasje mes artit të lartë dhe kulturës popullore, si dhe referenca të errëta ndaj botëve të tjera fiktive.

Në versionin e ri, Duff synon t’i bëjë më të qarta temat e veprës: burokracinë e Vatikanit, lidhjet me bankat, pushtetin dhe mënyrën se si njerëzit e zakonshëm mbeten jashtë vendimeve të mëdha. Për këtë arsye, ai ka përfshirë aktorë profesionistë, përfshirë Jack Carroll në rolin e Mark E Smith si narrator dhe Jonathan Mayor në rolin e kardinalit që dikur luhej nga Leigh Bowery.

Nëse shfaqja pritet mirë, Duff shpreson që versioni i tij të marrë vëmendjen e institucioneve më të mëdha artistike në Mançester. Për të, “Hey! Luciani” mbetet një vepër e çuditshme, por ambicioze dhe më interesante sesa reputacioni i saj fillestar.

Ndërsa Steve Hanley nuk do të jetë këtë herë në skenë, ai e pret rikthimin me humor. Duke kujtuar se është arrestuar dy herë në jetë, një herë pas shfaqjes origjinale dhe një herë në “Band on the Wall”, ai thotë se këtë herë do të jetë i lumtur nëse nata kalon pa një arrestim tjetër. /GazetaExpress/