Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka zbehur pritshmëritë për një samit të qetë dyditor të NATO-s, pasi përsëriti pretendimin e tij se Shtetet e Bashkuara duhet ta kenë nën kontroll Grenlandën. Kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, iu përgjigj menjëherë duke kërkuar që SHBA-ja të respektojë sovranitetin e Danimarkës.

Aleatët e NATO-s po përgatiten për një ditë të vështirë të dytë të samitit, pasi Trump riktheu kritikat e tij të zakonshme ndaj vendeve anëtare të aleancës, pavarësisht rritjes historike të shpenzimeve për mbrojtje nga vendet evropiane dhe Kanadaja.

Menjëherë pasi mbërriti në Ankara të martën pasdite, Trump përsëriti pretendimin e bërë edhe më herët gjatë këtij viti se Grenlanda, territori gjysmë-autonom i Danimarkës në Arktik, “duhet të kontrollohet nga Shtetet e Bashkuara”.

Ai akuzoi Danimarkën se nuk investon mjaftueshëm në mbrojtjen e ishullit, duke thënë se Kopenhaga “nuk shpenzon para për ta ndihmuar vërtet Grenlandën” dhe la të kuptohet se nuk është në gjendje ta mbrojë ishullin nga anijet ruse apo kineze, për të cilat ai pretendon se operojnë në rajon.

Duke mbërritur në samit të mërkurën në mëngjes, kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, përsëriti qëndrimin e vendit të saj se “Grenlanda sigurisht që nuk është në shitje”.

“Ne jemi një shtet sovran dhe kemi nevojë që të gjithë ta respektojnë integritetin tonë territorial”, deklaroi ajo.

E pyetur nëse Danimarka do ta mbronte ushtarakisht Grenlandën në rast të një sulmi, Frederiksen u përgjigj:

“Sigurisht që do ta mbrojmë Mbretërinë e Danimarkës. Banorët e Grenlandës nuk duan të jenë pjesë e Shteteve të Bashkuara. Ata e kanë bërë këtë shumë të qartë”, shtoi ajo.

Sondazhe të shumta të zhvilluara në Grenlandë tregojnë se shumica dërrmuese e banorëve kundërshtojnë që territori i tyre të bëhet pjesë e SHBA-së.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, shmangu komentet direkte për këtë çështje, duke deklaruar para gazetarëve se “sa i përket Grenlandës dhe Danimarkës, ne kemi një proces të mirë në zhvillim.”

Në janar, kur kërcënimet e Trumpit për aneksimin e Grenlandës arritën kulmin, Rutte u kujdes që kjo çështje të mos përfshihej në agjendën zyrtare të NATO-s, duke preferuar zgjidhjen përmes diplomacisë mes palëve.

Për këtë arsye, konsiderohet shumë e pamundur që çështja e Grenlandës të diskutohet zyrtarisht në mbledhjen e Këshillit të Atlantikut të Veriut (NAC), organi kryesor vendimmarrës i NATO-s, ku Trump dhe Frederiksen do të jenë të ulur në të njëjtën tryezë.

“Qasja do të jetë që kjo çështje të mos përmendet dhe samiti të përfundojë pa u përfshirë në këtë debat,” tha për Euronews një burim i njohur me zhvillimet. “Shpresoj ta anulojnë samitin e vitit të ardhshëm. Edhe dy vite të tjera me Trumpin do të ishin shumë të dëmshme për NATO-n dhe sigurinë. Aleanca po përpiqet ta qetësojë Trumpin, por kjo nuk po funksionon. Ai vetëm dëshiron të shtojë presionin dhe po bëhet gjithnjë e më i zëshëm,” shtoi burimi.