Dita e Halloween-it, nga ritualet e lashta te kostumet e frikshme – historia e festës së 31 tetorit

Prishtinë | 01 Nën 2026 | 09:41 | Nga Ekonomia Online

Halloween-i festohet sot, më 31 tetor, në shumë vende të botës, me kostume, kunguj të gdhendur dhe aktivitete të ndryshme.

Megjithëse sot njihet si një festë e lidhur me personazhe të frikshme, maska dhe ëmbëlsira, rrënjët e saj shtrihen shumë shekuj më parë, në traditat e popujve të lashtë keltë.

Historia e Halloween-it lidhet me festivalin Samhain, i cili shënonte përfundimin e sezonit të korrjeve dhe fillimin e dimrit në Irlandën dhe Britaninë e lashtë.

Sipas besimeve tradicionale, gjatë natës së Samhain-it kufiri ndërmjet botës së të gjallëve dhe asaj të të vdekurve konsiderohej më i hollë. Njerëzit ndiznin zjarre dhe kryenin rituale që lidheshin me ndryshimin e stinëve dhe botën shpirtërore.

Me përhapjen e krishterimit, traditat e kësaj periudhe u ndërthurën me festat fetare të fillimit të nëntorit, përfshirë Ditën e të Gjithë Shenjtorëve, që shënohet më 1 nëntor në traditën perëndimore.

Emri Halloween rrjedh nga shprehja angleze “All Hallows’ Eve”, që nënkupton mbrëmjen para Ditës së të Gjithë Shenjtorëve.

Gjatë shekujve, zakonet e lidhura me këtë natë ndryshuan, duke marrë forma të reja në vende të ndryshme.

Një nga simbolet më të njohura të Halloween-it është kungulli i gdhendur, i njohur si “jack-o’-lantern”.

Kjo traditë lidhet me zakonet irlandeze të gdhendjes së rrepave dhe perimeve të tjera. Me kalimin e kohës, sidomos pas përhapjes së festës në Amerikën e Veriut, kungulli u bë simboli kryesor, pasi ishte më i përhapur dhe më i përshtatshëm për gdhendje.

Halloween-i u përhap gjerësisht në Shtetet e Bashkuara gjatë shekullit XIX, ndër të tjera përmes emigrantëve irlandezë dhe skocezë, të cilët sollën me vete traditat e tyre.

Në shekullin XX, festa mori gjithnjë e më shumë karakter shoqëror dhe argëtues, veçanërisht për fëmijët.

Një nga zakonet më të përhapura është “trick-or-treat”, kur fëmijët të veshur me kostume trokasin në dyert e shtëpive dhe kërkojnë ëmbëlsira.

Sot, Halloween-i është shndërruar në një ngjarje të njohur ndërkombëtarisht, e shoqëruar me dekorime, filma horror, festa me maska dhe aktivitete kulturore.

Megjithatë, pas kostumeve dhe kungujve të ndriçuar qëndron një histori e gjatë, ku ndërthuren besimet e lashta, traditat fetare dhe kultura moderne.

Të ngjashme