Qëndrimi i autoriteteve iraniane ndaj protestave më të mëdha antiqeveritare të viteve të fundit duket se po ashpërsohet më tej, pasi Garda Revolucionare i atribuoi trazirat “grupeve terroriste” dhe deklaroi se ruajtja e regjimit përbën një “vijë të kuqe”.
Ky zhvillim vjen një ditë pas paralajmërimit të ri nga presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, se Uashingtoni mund të ndërhyjë nëse dhuna përshkallëzohet. Ndërkohë, raporte për incidente dhe përleshje të reja po vijnë nga zona të ndryshme të vendit, megjithëse ndërprerja e gjerë e internetit e bën të vështirë krijimin e një panorame të plotë të situatës.
Sipas raportimeve, protestat nisën më 28 dhjetor si reagim ndaj inflacionit në rritje, kostove të larta të jetesës dhe vështirësive ekonomike. Megjithatë, ato morën shpejt një karakter të theksuar politik, me slogane që sfidonin drejtpërdrejt sundimin teokratik dhe Udhëheqësin Suprem, Ajatollah Ali Khamenei.
Video të publikuara në rrjetet sociale tregojnë mijëra protestues të mbledhur në lagje të ndryshme të Teheranit, duke ndezur zjarre në rrugë dhe duke brohoritur slogane si “Vdekje diktatorit” dhe “Vdekje Khameneit”.
Nga ana tjetër, mediat shtetërore raportuan për sulme nga “rebelë” ndaj ndërtesave publike. Televizioni shtetëror njoftoi se një ndërtesë bashkiake në qytetin Karaj, në perëndim të Teheranit, u përfshi nga flakët, ndërsa transmetoi pamje nga funeralet e anëtarëve të forcave të sigurisë të vrarë në incidente në qytetet Shiraz, Qom dhe Hamedan.
Sipas Organizatës Iraniane për të Drejtat e Njeriut HRANA, që nga fillimi i protestave kanë humbur jetën të paktën 50 protestues dhe 15 anëtarë të forcave të sigurisë, ndërsa rreth 2,300 persona janë arrestuar.
Dëshmitë nga spitalet janë veçanërisht shqetësuese. Një mjek në veriperëndim të Iranit deklaroi se dhjetëra protestues të plagosur janë dërguar për trajtim, disa me lëndime serioze nga rrahjet, frakturat dhe goditjet në kokë. Sipas tij, të paktën 20 persona në një spital ishin qëlluar me municion të vërtetë, pesë prej të cilëve humbën jetën. Një dëshmitar okular raportoi se njësi të Gardës Revolucionare ishin dislokuar në zonë dhe po hapnin zjarr, duke kërkuar të mbetej anonim për arsye sigurie.
Në një deklaratë të transmetuar nga televizioni shtetëror, Garda Revolucionare akuzoi “grupe terroriste” për sulme ndaj bazave ushtarake dhe policore gjatë dy netëve të fundit, duke shkaktuar viktima dhe dëme në pronën publike dhe private. Ajo theksoi se mbrojtja e arritjeve të Revolucionit Islamik dhe ruajtja e sigurisë së brendshme janë një “vijë e kuqe” e panegociueshme.
Edhe ushtria lëshoi një deklaratë të ngjashme, duke u zotuar se do të mbronte interesat kombëtare, infrastrukturën strategjike dhe pronën publike.
Në këtë klimë tensioni, Reza Pahlavi, djali i Shahut të fundit të Iranit dhe aktualisht në mërgim në Shtetet e Bashkuara, publikoi një video-mesazh ku bëri thirrje për intensifikimin e protestave dhe u kërkoi qytetarëve të pushtonin qendrat e qyteteve, duke deklaruar se po përgatitej të kthehej në Iran.
Pahlavi ishte vetëm 17 vjeç kur babai i tij, Mohammad Reza Shah, u rrëzua nga Revolucioni Islamik në vitin 1979 dhe u detyrua të largohej në mërgim. Për dekada, ideja e rikthimit të tij në pushtet dukej e pamundur. Sot, në moshën 65-vjeçare, teksa regjimi teokratik në Teheran përballet me sfida serioze dhe protestuesit kanë shkuar deri në djegien e varrit të Ajatollah Khomeinit, shpresat e tij duket se kanë gjetur një terren të ri.
Megjithatë, presidenti Trump deklaroi se për momentin nuk kishte plane për ta takuar Pahlavin, duke shtuar se po i monitoronte nga afër zhvillimet. Ai ka paralajmëruar vazhdimisht se SHBA-të mund të ndërhyjnë në mbështetje të protestuesve. “Shpresoj që protestuesit në Iran të mbeten të sigurt, sepse situata është jashtëzakonisht e rrezikshme”, deklaroi ai.
Ndërkohë, autoritetet iraniane njoftuan organizimin e një tubimi të madh pro-qeveritar në Teheran të hënën, me synimin për të dënuar “rebelët”.