Drejtori i Klinikës së Onkologjisë, Dr. Ilir Kurtishi, ka theksuar rëndësinë e njohjes së mekanizmave molekularë që drejtojnë zhvillimin dhe përparimin e kancerit, duke nënvizuar se rrugët e sinjalizimit qelizor përbëjnë bazën e terapive të personalizuara që po ndryshojnë trajtimin onkologjik.

Sipas Dr. Kurtishit, qelizat kancerogjene mbështeten në rrugë të ndërlidhura sinjalizimi që kontrollojnë shumimin, mbijetesën, metabolizmin, angiogjenezën dhe rezistencën ndaj vdekjes qelizore. Kur këto mekanizma aktivizohen në mënyrë jonormale për shkak të mutacioneve gjenetike, ato i mundësojnë tumorit të rritet dhe të përshtatet me kushte të pafavorshme.

Ai veçoi rrugën ErbB/EGFR si një nga sistemet më të rëndësishme të çrregulluara në shumë lloje të kancerit. Aktivizimi i receptorëve si EGFR, HER2, HER3, HER4 dhe FGFR nxit kaskadat e sinjalizimit RAS/RAF/MEK/ERK dhe PI3K/AKT/mTOR, të cilat favorizojnë proliferimin, migrimin, invazionin dhe mbijetesën e qelizave tumorale.

Një rol kyç luan edhe rruga PI3K/AKT/mTOR, e cila rregullon metabolizmin dhe rritjen qelizore. Aktivizimi i saj rrit sintezën e proteinave, stimulon progresionin e ciklit qelizor dhe frenon apoptozën, ndërsa humbja e funksionit të gjenit supresor tumoral PTEN është një ndër ndryshimet më të shpeshta në shumë forma të kancerit.

Dr. Kurtishi theksoi gjithashtu rëndësinë e proteinës p53, e njohur si “rojtari i gjenomit”, e cila në kushte normale ndalon ciklin qelizor, nxit riparimin e ADN-së ose eliminon qelizat e dëmtuara. Mutacionet në gjenin TP53, që hasen shpesh në tumore malinje, u mundësojnë qelizave kancerogjene të shmangin mekanizmat mbrojtës të organizmit dhe të vazhdojnë shumimin e pakontrolluar.

Sipas tij, ndërveprimi ndërmjet rrugëve të ndryshme të sinjalizimit, përfshirë AMPK, LKB1 dhe HIF-1α, ndihmon qelizat tumorale të përshtaten me mungesën e oksigjenit dhe ndryshimet metabolike, ndërsa stimulimi i VEGF nxit formimin e enëve të reja të gjakut, duke siguruar furnizimin e tumorit me oksigjen dhe lëndë ushqyese.

Në përfundim, Dr. Ilir Kurtishi vlerësoi se zhvillimi i barnave që synojnë molekula si EGFR, HER2, BRAF, PI3K, AKT dhe mTOR ka sjellë përparim të rëndësishëm në trajtimin e shumë llojeve të kancerit. Ai theksoi se kuptimi i ndërveprimit ndërmjet këtyre rrugëve molekulare është thelbësor për zhvillimin e terapive të kombinuara, kapërcimin e rezistencës ndaj barnave dhe përmirësimin e rezultateve klinike për pacientët.