Nga siguria te shëndeti: Gjërat që mjekët ua ndalojnë fëmijëve të tyre gjatë verës

Prishtinë | 29 Kor 2026 | 16:12 | Nga Ekonomia Online

Vera është koha për lojëra në natyrë, por me fëmijët që argëtohen në pishina, parqe dhe natyrë, aksidentet vijnë në mënyrë të pashmangshme. Për fat të mirë, shumica e tyre janë të vogla, por disa mund të jenë shumë serioze.

Mjekët e urgjencës zbuluan aktivitetet verore që nuk do t’i lejonin kurrë fëmijët e tyre të bënin dhe ndanë këshilla për të mbrojtur familjet e tyre nga një qëndrim në spital, shkruan Huff Post.

Aktivitete ujore pa mbikëqyrje

Sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, mbytja është shkaku kryesor i vdekjes për fëmijët e moshës 1 deri në 4 vjeç dhe shkaku i dytë kryesor i vdekjes aksidentale për fëmijët e moshës 5 deri në 14 vjeç. Edhe kur rezultati nuk është fatal, pasojat mund të jenë dëmtime të rënda të trurit ose paaftësi të përhershme. Pra, nuk është çudi që mjekët e urgjencës janë jashtëzakonisht të kujdesshëm kur bëhet fjalë për sigurinë e fëmijëve në ujë.

“Unë kurrë nuk do t’i lija fëmijët e mi të shkonin vetëm në një pishinë ose në ndonjë vend tjetër me ujë”, tha Dr. Nkeiru Orajiaka, një pediatër i mjekësisë së urgjencës në Columbus, Ohio. “Mbytja mund të ndodhë brenda sekondave. Fëmijët nuk duhet të notojnë kurrë vetëm. Gjithmonë duhet të ketë një të rritur përgjegjës për mbikëqyrjen e fëmijëve kur janë pranë ujit. Pishinat në shtëpi duhet të jenë të rrethuara me gardh.”

Nëse ka më shumë se një të rritur të pranishëm, rekomandohet që personi që mbikëqyr fëmijët të ndërrohet çdo pesëmbëdhjetë minuta për të ruajtur përqendrimin e plotë. Gjithashtu këshillohet që jo-notarët dhe notarët më të dobët të veshin jelekë shpëtimi, veçanërisht në zonat e mbushura me njerëz ose kur ekziston mundësia e humbjes së mbikëqyrjes.

Fëmijët nën moshën pesë vjeç duhet të veshin jelekë shpëtimi, jo doreza ose pajisje të tjera të fryra, përveç nëse janë gjithmonë në dispozicion të një të rrituri. Pishinat me valë në parqet ujore, të njohura për fëmijët më të rritur dhe adoleshentët, mund të jenë të rrezikshme sepse shpesh janë kaotike, shkruan Index.hr.

“Valët dhe rrëmuja në pishina të tilla mund të maskojnë shqetësimin e një fëmije sepse duket sikur po luajnë,” shpjegoi Orajiaka. “Asnjë fëmijë, pavarësisht moshës, nuk duhet të hyjë në një pishinë me valë vetëm. Gjithashtu, fëmijët nuk duhet të luajnë në pishina të tilla nëse nuk ka një roje shpëtimi.”

Ngasja e biçikletës pa helmetë

Jessica Singh, një ish-mjek i urgjencës dhe themeluese dhe CEO e Sukhayu Wellness, na kujton lëndimet më të rrezikshme. “Nga këto lëndime, më të rrezikshmet janë lëndimet në kokë. Ato përbëjnë rreth 60% të vdekjeve që lidhen me biçikletën tek fëmijët.”

Lëndimet mund të ndodhin gjatë rënies, përpjekjes për të kryer truke ose në një përplasje me një automjet. Duke pasur parasysh frekuencën e aksidenteve të tilla, veshja e saktë e helmetës është thelbësore për fëmijët dhe të rriturit.

“Hulumtimet kanë treguar se helmetat zvogëlojnë rrezikun e lëndimeve të kokës, trurit dhe fytyrës për çiklistët e të gjitha moshave, duke përfshirë edhe përplasjet me automjete,” tha Singh. Është vlerësuar se veshja e helmetave do të parandalonte rreth 60% të të gjitha lëndimeve serioze në kokë tek çiklistët që aktualisht nuk i veshin ato.

Për të mbrojtur fëmijën tuaj, një helmetë duhet të përshtatet siç duhet. Kjo do të thotë se duhet të përshtatet mirë në të gjitha anët e kokës suaj, pa boshllëqe.

Skaji i poshtëm i pjesës së përparme të helmetës duhet të jetë një deri në dy gishta mbi vetullat tuaja, pjesa e pasme nuk duhet të prekë qafën tuaj dhe rripi i mjekrës duhet të jetë i shtrënguar në mënyrë që jo më shumë se një ose dy gishta të mund të futen midis saj dhe mjekrës suaj. Kur rripi është i fiksuar, helmeta nuk duhet të lëvizë para-mbrapa ose nga njëra anë në tjetrën.

Përdorimi dhe loja pranë një kositëseje

Fëmijët nuk duhet të hipin në një kositëse, madje as me një të rritur, ose të luajnë jashtë ndërsa dikush po kosit. Një studim i vitit 2023 zbuloi se lëndimet më serioze ndodhin kur fëmijët janë afër makinës, si p.sh. kur shoferi po kthehet prapa dhe nuk mund ta shohë fëmijën pas tij.

Orajiaka vëren se tehet e kositëses mund të kapin gurë, degë ose objekte të tjera dhe t’i hedhin ato në ajër, gjë që mund të shkaktojë lëndime në sy ose në fytyrë.

Qëndrimi jashtë në vapë ekstreme

Me rekordet e nxehtësisë që thyhen në të gjithë botën, është më e rëndësishme se kurrë të jemi të vetëdijshëm për rreziqet e ekspozimit të tepërt ndaj nxehtësisë, tha Singh. Ekspozimi i zgjatur ndaj temperaturave të larta dhe lagështisë pa pushim dhe marrje të mjaftueshme të lëngjeve shkakton rritjen e temperaturës së trupit, gjë që mund të çojë në sëmundje që lidhen me nxehtësinë.

“Fëmijët, veçanërisht fëmijët e vegjël, e kanë më të vështirë të rregullojnë temperaturën e trupit të tyre dhe janë më pak të aftë të tolerojnë nxehtësinë sesa të rriturit,” tha Singh. “Kjo ndodh sepse sistemet e tyre fiziologjike janë ende në zhvillim, ata kanë një vëllim më të vogël gjaku dhe kapaciteti i tyre i djersitjes është i zvogëluar.” Kjo i vë fëmijët në rrezik më të madh për skuqje nga nxehtësia, dhimbje barku, lodhje dhe goditje nga nxehtësia.

“Goditja nga nxehtësia është sëmundja më e rrezikshme që lidhet me nxehtësinë,” shpjegoi Singh. “Trupi nuk mund të vetërregullohet më dhe temperatura e tij rritet brenda disa minutash, dhe pa vëmendje të menjëhershme mjekësore, kjo mund të çojë në paaftësi të përhershme ose vdekje.”

Singh këshillon masa paraprake: “Kontrolloni parashikimin e motit dhe shmangni aktivitetet në natyrë në temperatura ekstreme. Dilni jashtë në mëngjeset më të freskëta ose në mbrëmjet e hershme, pini shumë lëngje, mbrojeni veten nga dielli duke shmangur ekspozimin direkt, duke veshur kapele, syze dielli dhe veshje mbrojtëse, si dhe duke veshur rroba të gjera dhe me ngjyra të çelëta.”

Të ngjashme