Danimarka dhe Grenlanda deklaruan të shtunën se asnjë marrëveshje me Shtetet e Bashkuara nuk do të cenonte sovranitetin e Grenlandës, pasi Presidenti Donald Trump tha se marrëveshja do t’i jepte Uashingtonit “kontroll të përhershëm” mbi sigurinë e ishullit të Arktikut, duke lënë të paqartë shtrirjen e saktë të saj.

Shtetet e Bashkuara, Danimarka dhe Grenlanda njoftuan vonë të premten se kishin arritur një marrëveshje që SHBA-ja të krijonte një prani të konsiderueshme ushtarake në Grenlandë, duke ndaluar njëkohësisht kundërshtarët e SHBA-së të ndërtonin bazat e tyre në ishull.

Detajet kryesore të marrëveshjes nuk janë bërë publike, përfshirë shkallën e pranisë ushtarake amerikane në territorin danez me vetëqeverisje dhe nëse ndonjë kompetencë formale mbi politikën e jashtme dhe burimet do t’i kalonte Uashingtonit, shkruan Reuters, transmeton Klankosova.tv.

Danimarka dhe Grenlanda shprehën shpresën se marrëveshja, e cila pritet të nënshkruhet gjatë Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së javën e ardhshme, do t’i jepte fund muajve të pasigurisë të shkaktuar nga kërcënimet e Trumpit për të marrë kontrollin e Grenlandës.

“Java e ardhshme mund të jetë një javë e mirë – për Grenlandën, Danimarkën dhe Shtetet e Bashkuara,” tha Ministri i Jashtëm i Danimarkës, Lars Lokke Rasmussen, në një deklaratë të postuar në Facebook të shtunën.

“Shpresojmë që një periudhë pasigurie t’ia lërë vendin një marrëveshjeje detyruese që forcon sigurinë në Arktik dhe Atlantikun e Veriut, e rrjedhimisht sigurinë tonë të përbashkët brenda NATO-s dhe Evropës – duke respektuar njëkohësisht vijat e kuqe të Mbretërisë (daneze),” tha ai.

Danimarka dhe Grenlanda kanë këmbëngulur vazhdimisht që Uashingtoni të respektojë sovranitetin e Mbretërisë daneze dhe të pranojë se Grenlanda nuk është në shitje.

Trump tha në platformën “Truth Social” vonë të premten se, sipas marrëveshjes, “Shtetet e Bashkuara do të kenë PËRGJITHMONË aftësinë e plotë për të bërë atë që është e nevojshme në Grenlandë, me qëllim garantimin dhe mbrojtjen e sigurisë së Grenlandës dhe të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.”

Marrëveshja “i jep Shteteve të Bashkuara kontroll të përhershëm mbi sigurinë dhe të gjitha nevojat e tjera në Grenlandë,” tha Trump, duke shtuar se asnjë kundërshtari nuk do t’i lejohej kurrë të kishte bazë apo prani ushtarake në Grenlandë, ose të kryente investime të ndjeshme atje, pa miratimin e shprehur me shkrim të Uashingtonit.

“Jam i kënaqur, në emër të Grenlandës, që po i afrohemi përfundimit të një marrëveshjeje – një marrëveshjeje që sjell dobi jo vetëm për sigurinë tonë kolektive, por edhe për zhvillimin e vazhdueshëm të këtij vendi,” tha të shtunën Kryeministri i Grenlandës, Jens-Frederik Nielsen, në një postim në Facebook.

“Marrëveshja njeh sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë sonë, si dhe të drejtën e popullit të Grenlandës për vetëvendosje,” shtoi ai.

Një zëdhënës i NATO-s deklaroi të shtunën se aleanca e mirëpriti marrëveshjen, e cila do të “ndihmojë në avancimin e sigurisë, stabilitetit dhe bashkëpunimit në këtë rajon jetik”.