“Aleanca ushtarake” e Vuçiqit mes Zagrebit, Tiranës dhe Prishtinës është nëntëmbëdhjetë muaj e vjetër dhe nuk ka ekzistuar kurrë. Rikthimi i saj në diskursin politik, vetëm tri ditë para zgjedhjeve që ai mund t’i humbasë, tregon se ku do ta kërkojë Beogradi një diversion në rast se rezultatet kontestohen.

Tri ditë para zgjedhjeve në Serbi, Aleksandar Vuçiq e gjeti sërish armikun. “Disa muaj më parë u krijua një aleancë ushtarake ndërmjet Prishtinës, Zagrebit dhe Tiranës. Kundër kujt e krijuan këtë aleancë ushtarake? Jo kundër Austrisë, Zvicrës apo Norvegjisë, por kundër Serbisë. Ne e kuptuam këtë mesazh dhe vazhduam ta forconim ushtrinë tonë.”

Kjo aleancë nuk ekziston. Ajo që ekziston është një deklaratë për bashkëpunimin në fushën e mbrojtjes, e nënshkruar nga tre ministrat e Mbrojtjes në Tiranë, në mars të vitit 2025. Deklarata përfshin ndërveprueshmërinë, trajnimin, industrinë e mbrojtjes dhe kërcënimet hibride. Ajo është në fuqi prej nëntëmbëdhjetë muajsh. Dy nga tri shtetet nënshkruese janë anëtare të NATO-s dhe nuk kanë nevojë për një aleancë tjetër për të garantuar mbrojtjen e tyre. Beogradi e di këtë. Plenkoviqi ia ka thënë Vuçiqit drejtpërdrejt. Qeveria kroate e bëri të qartë këtë edhe përmes një deklarate zyrtare me shkrim, në javën kur u nënshkrua dokumenti.

Në Bruksel, në mars të vitit 2025, Vuçiqi deklaroi se tri shtetet kishin “nisur një garë armatimi në rajonin tonë” dhe se Serbia “e kishte kuptuar mesazhin”. Në Pekin, në shtator të vitit 2025, ai pretendoi se aleanca ishte krijuar “jo për shkak të Austrisë, Hungarisë apo Sllovenisë, por për shkak të Serbisë”. Në Mlladenovc, në shkurt të vitit 2026, ai deklaroi se Zagrebi “shpreson për ndryshimin e pushtetit në Serbi”. Një javë më vonë, pretendoi se aleanca ishte projektuar “jo për operacione mbrojtëse, por për operacione sulmuese”. Në Mynih, ajo u shndërrua në “kërcënimin më të madh për Republikën e Serbisë”, ndërsa në të njëjtën deklaratë pasoi edhe përgjigjja konkrete: deri në 40 për qind e prodhimit serb të armatimit do të ridrejtohej për nevojat e ushtrisë.

Sa herë që ndryshonte audienca, ndryshonte edhe natyra e kërcënimit: shkelje e traktateve për audiencën e NATO-s, agresor për audiencën në Pekin dhe zë buxhetor për audiencën në Mynih. Këtë javë, audienca është votuesi i pavendosur. Shtetet neutrale janë element i ri në këtë narrativë. Austria, Zvicra dhe Norvegjia janë vende që qytetari mesatar serb i lidh me shtetet që nuk sulmojnë askënd dhe që nuk janë në konflikt me fqinjët e tyre. Fjalia është ndërtuar në mënyrë të tillë që Serbinë ta paraqesë si përjashtim nga ky rregull.

Gara zgjedhore është më e ngushtë nga sa pritej në Beograd. Sondazhi i NSPM-së, i publikuar më 20 tetor, i jep Listës Studentore 44,5 për qind të votave dhe listës së Vuçiqit 42,7 për qind, përqindje këto që u referohen votuesve të vendosur. SPS-ja e Daçiqit renditet me 2,9 për qind, nën pragun zgjedhor. Sondazhe të tjera ende e nxjerrin Vuçiqin përpara, por prirja gjatë muajit të fundit ka qenë në një drejtim të vetëm. Ndërkohë, kolonat e studentëve mbërrijnë sot në Beograd për tubimin përmbyllës të fushatës.

Një parti në pushtet prej katërmbëdhjetë vjetësh po përballet me mundësinë e një rezultati që mund të mos jetë e gatshme ta pranojë. Rezultati do të numërohet nga një komision mbi të cilin pushteti ushtron kontroll, në një vend ku rrugët janë mbushur me protestues prej dy vjetësh.

Problemi i sigurisë është numërimi i votave në Beograd.

Një proces i kontestuar i numërimit të votave kërkon një ngjarje që mund ta zhvendosë vëmendjen e kamerave. Veriu i Kosovës është vendi ku Serbia e ka praktikuar tashmë këtë skenar: barrikadat e dhjetorit 2022, sulmi në Banjskë në shtator 2023 dhe shpalljet e gjendjes së gatishmërisë luftarake nga drejtimi i Rashkës.

Lista Serbe është një degë e SNS-së, siç e ka pranuar vetë udhëheqësi i saj në televizionin Nova. Njësitë e avancuara të ushtrisë serbe janë të dislokuara pranë kufirit. Një incident gjatë patrullimit, një serb i plagosur, arrestimi i një “shtetasi serb” apo ndalimi i një kolone në Jarinjë mund të krijojnë një situatë të re brenda një pasditeje. Ndërkohë, makineria mediatike, e cila prej nëntëmbëdhjetë muajsh ka përshkruar një ushtri shqiptaro-kroate pranë kufirit të Serbisë, nuk do të ketë nevojë për ndonjë udhëzim shtesë për të shpjeguar se çfarë duhet të nënkuptojë një incident i tillë.

Vuçiqi tashmë u ka thënë votuesve të tij, gjatë një paraqitjeje në Lazarevc më 15 tetor, se shqiptarët e mbështesin Listën Studentore dhe se protestat janë financuar me paratë e Piculës. Pretendimi për aleancën e plotëson këtë narrativë: opozita paraqitet si instrument i huaj, fqinjët si të armatosur dhe zgjedhjet e kontestuara si një vijë e frontit.

Çfarëdo që të ndodhë të dielën, dhjetë ditët pas mbylljes së vendvotimeve përbëjnë periudhën kur një diversion do t’i shërbente më së shumti partisë në pushtet, ndërsa do të ishte më pak i pritshëm për të gjithë të tjerët. KFOR-i ka një komandant të ri, gjeneralin Vergori, i cili sapo e ka marrë detyrën.

Vëmendja duhet të përqendrohet te veriu i Kosovës, nga mbyllja e vendvotimeve deri në shpalljen e rezultateve. Nëse Vuçiqi fiton me një diferencë të ngushtë, çështja e Kosovës mund të përdoret për të demonstruar forcë. Nëse humbet, Kosova mbetet i vetmi teatër ku ai mund të ndikojë drejtpërdrejt në përcaktimin e agjendës së lajmeve dhe të zhvendosë vëmendjen nga zhvillimet e brendshme politike.

Në të dyja rastet, pretendimi për aleancën e ka kryer tashmë një pjesë të punës: ai i ka treguar paraprakisht publikut serb se kë duhet ta fajësojë.

Për nëntëmbëdhjetë muaj, Vuçiqi e ka mësuar vendin e tij ta perceptojë një ushtri në kufirin jugor si kërcënim. Tri ditë para zgjedhjeve, ai u tregoi se kur duhet ta drejtojnë shikimin nga ajo anë. Kërcënimi ka një datë.