Shqipe Neziri-Vela, bashkëthemeluese dhe kryetare e Kosovo Women in Energy and Mining, ka fituar Çmimin Europian të Vitit në një ngjarje të organizuar nga Zyra e Bashkimit Evropian në Kosovë, në kuadër të Ditës së Evropës që shënohet më 9 maj, raporton Ekonomia Online.

Pas pranimit të çmimit, Neziri-Vela tha se përparimi i shoqërive lidhet drejtpërdrejt me përfshirjen e grave në vendimmarrje dhe në proceset transformuese.

“Në thelbin e saj, Evropa gjithmonë ka mishëruar një të vërtetë të qëndrueshme: përparimi lulëzon kur të gjithë përfshihen. Megjithatë, këtë e shihni qartë në të gjithë Bashkimin Evropian dhe edhe më gjallërisht këtu në Kosovë, ku tranzicioni kërkon shumë më tepër sesa ndryshimin e sistemeve. Ka të bëjë me atë se kush arrin t’i formësojë ato sisteme”, tha ajo.

Ajo theksoi se sfida nuk është më vetëm përfaqësimi i grave, por ndikimi i tyre real në proceset vendimmarrëse, veçanërisht në sektorët e dominuar nga burrat.

“Në të gjithë kontinentin tonë, dhe veçanërisht këtu në Kosovë, pyetja nuk ka të bëjë më vetëm me praninë, por me ndikimin, nëse gratë po formësojnë vendimet apo po qëndrojnë pas tyre. Kjo qëndron në zemër të gjithçkaje të cilës ia kam përkushtuar jetën time. Mbrojtjes së fuqizimit të grave, veçanërisht në fusha si STEM dhe interseptorët, të cilat vazhdojnë të dominohen nga burrat”, tha ajo.

Neziri-Vela foli edhe për tranzicionin energjetik dhe përjashtimin e grave nga proceset kyçe të vendimmarrjes.

“Ndryshimi po ndodh shpejt, por jo në mënyrë të barabartë. Sepse sistemet energjetike dhe ndryshimi gjeologjik nuk janë neutralë. Ato pasqyrojnë zgjedhje njerëzore për atë se kush udhëheq, kush merr pjesë dhe kush mbetet jashtë. Shumë shpesh, gratë ende mungojnë në ato zgjedhje aty ku ato merren. Dhe kufizimi nuk është mungesa e vizionit. Ka të bëjë me arkitekturën që kemi trashëguar”, tha ajo.

Ajo shtoi se është angazhuar për krijimin e politikave dhe institucioneve që garantojnë përfshirje më të madhe të grave në sektorin e energjisë dhe zhvillimit ekonomik.

“Kjo është veçanërisht e vërtetë për gratë që nuk duan thjesht të numërohen në këto industri, por që duan të ndihmojnë në formësimin e tyre ndryshe. Në vend që të ndalem te boshllëqet, unë kam derdhur energjinë time në tejkalimin e tyre përmes politikave dhe institucioneve, të ndërtuara për përfshirje të qëllimshme, pasi tranzicioni energjetik i Evropës, rrjetet inteligjente dhe sistemet energjetike kërkojnë sisteme politikisht të barabarta dhe gjeografikisht të drejta”, tha ajo.

Në fund, ajo theksoi se pa përfshirjen e grave, transformimi energjetik dhe zhvillimi ekonomik nuk mund të konsiderohen të suksesshëm.

“Sfida nuk do të zhduket vetvetiu. A po i zgjerojmë ato mjaftueshëm për të shfrytëzuar çdo zë? Kur shpresa apo talenti mbeten të nënshfrytëzuara në mënyrë strukturore, asnjë transformim energjetik apo ngritje ekonomike nuk mund të quhet sukses i vërtetë. Prandaj, pa gratë në qendër, ajo që ndërtojmë nuk do t’u rezistojë sfidave që na presin”, tha ajo.