Mbetjet e një shtypshkronje të shkatërruar në periferi të Kievit tregojnë edhe një herë pasojat e luftës mbi kulturën dhe arsimin në Ukrainë. Fabrika, e cila pritej të prodhonte rreth 1.3 milion libra shkollorë për vitin e ri shkollor, u godit gjatë natës nga një raketë ruse.

Viktoria Haidai, drejtoreshë komerciale e kompanisë botuese Konvi, vështron rrënojat e shtypshkronjës, ku tashmë nuk ka mbetur pothuajse asgjë për t’u shpëtuar, shkruan BBC.

Mes hirit është gjetur një faqe e karbonizuar nga një libër shkollor i gjuhës angleze. Në të shkruhet: “Emri im është William, jam nga Britania e Madhe. Gjyshja ime jeton në Nottingham. Është një qytet i bukur”.

Por libri, si shumë të tjerë, nuk do të arrijë kurrë te nxënësit ukrainas.

Sipas raportimeve lokale, sulmet e fundit ruse ndaj shtypshkronjave dhe shtëpive botuese kanë shkatërruar rreth 12 milionë libra, ndërsa më shumë se 35 objekte të industrisë së botimit janë goditur gjatë javëve të fundit. Raportohet gjithashtu se rreth një e treta e të gjithë librave të shtypur në Ukrainë këtë vit janë shkatërruar.

“Besoj se kjo është e qëllimshme nga ana e Federatës Ruse”, thotë Haidai. “Gjatë dy muajve të fundit, disa prej shtëpive më të mëdha botuese kanë humbur magazinat e tyre logjistike, ku ruheshin sasi shumë të mëdha librash”.

Sipas saj, sulmet nuk synojnë vetëm infrastrukturën, por edhe identitetin kombëtar të Ukrainës.

Në kompleksin historik Kyiv-Pechersk Lavra, një nga monumentet më të rëndësishme kulturore dhe fetare të kryeqytetit ukrainas, janë dëmtuar edhe pjesë të Katedrales së Fjetjes së Shën Mërisë.

Artefaktet fetare ishin zhvendosur më herët në vende të sigurta, por një pjesë e madhe e çatisë së objektit u përfshi nga flakët pas një sulmi me dron. Kostoja e riparimeve parashikohet të arrijë në rreth 11.2 milionë dollarë, ndërsa punimet mund të zgjasin rreth dy vjet.

Kompleksi, i cili përfshin edhe Muzeun e Librit dhe Shtypshkrimit të Ukrainës, është pjesë e trashëgimisë botërore të UNESCO-s që prej vitit 1990. Në vitin 2023, ai u përfshi edhe në listën e trashëgimisë botërore në rrezik.

Kremlini ka mohuar vazhdimisht se sulmon qëllimisht objektiva civile gjatë pushtimit të plotë të Ukrainës, pavarësisht një numri të madh sulmesh me raketa dhe dronë që kanë goditur ndërtesa banimi dhe infrastrukturë civile.

Ndërkohë, në rrënojat e shtypshkronjave dhe tregjeve të librave mbeten faqet e djegura të historisë së një vendi që, përveç luftës për territor, po përpiqet të mbrojë edhe gjuhën, arsimin dhe identitetin e tij kulturor.