Vendndodhja e një biblioteke të lashtë, që disa besojnë se ndodhet nën Sfinksin e Madh të Egjiptit, mbetet prej kohësh një nga misteret më të diskutuara në arkeologji dhe kulturën popullore.

Së fundmi, një dokument i vjetër i CIA-s, i vitit 1952, ka rikthyer spekulimet rreth të ashtuquajturës “Salla e Regjistrimeve”, pasi në një inventar fotografik të periudhës së Luftës së Ftohtë është gjetur një referencë për një “tempull nën Sfinks”.

Legjenda e Sallës së Regjistrimeve ka tërhequr vëmendjen e publikut për gati një shekull. Sipas teorive të ndryshme, kjo arkivë mitike mund të përmbajë tekste të lashta, harta dhe prova për një qytetërim të humbur që i paraprin historisë së njohur.

Dokumenti 10-faqësh i CIA-s, i datës 20 nëntor 1952, titullohet “Presentation Form for Graphic Material” dhe duket se katalogon 11 rrotulla negativësh fotografikë bardhezi, të realizuar midis korrikut dhe dhjetorit të vitit 1950.

Në pamje të parë, dokumenti nuk është një raport inteligjence, por një inventar arkivor. Megjithatë, për mbështetësit e teorive alternative, fraza “Temple under Sphinx” ka ngjallur interes të madh, pasi nuk është një përshkrim standard arkeologjik i përdorur zakonisht sot.

Në rrjetet sociale, disa përdorues e kanë interpretuar këtë referencë si shenjë se autoritetet amerikane mund të kenë pasur dijeni për struktura të fshehura pranë Sfinksit. Megjithatë, deri më sot nuk është konfirmuar zyrtarisht ekzistenca e ndonjë tempulli të fshehur poshtë monumentit.

Arkeologët prej kohësh njohin ekzistencën e Tempullit të Sfinksit, një strukturë e lashtë që ndodhet përballë monumentit në pllajën e Gizës. Për këtë arsye, disa ekspertë mendojnë se shënimi në dokument mund t’i referohet këtij kompleksi të njohur, jo një dhome sekrete nën Sfinks.

Pjesa më e madhe e mitit modern lidhet me amerikanin Edgar Cayce, një figurë e njohur për pretendime paranormale, i cili në vitet 1930 parashikoi se një dhomë e fshehtë me të dhëna nga Atlantida do të zbulohej një ditë nën putrën e Sfinksit. Sipas tij, kjo arkivë do të përmbante informacione mbi historinë e harruar të njerëzimit, njohuri të avancuara dhe katastrofa që shkatërruan qytetërime të mëparshme.

Interesi u rrit në vitet 1990, kur studime sizmike dhe radarë depërtues në tokë identifikuan zgavra dhe anomali nëntokësore pranë Sfinksit. Studiues japonezë nga Universiteti Waseda dhe më pas ekipe amerikane raportuan boshllëqe të pazakonta nën pllajën e Gizës, por arkeologët kryesorë kanë kundërshtuar pretendimet se ato janë domosdoshmërisht dhoma artificiale.

Egjiptologu i njohur Zahi Hawass ka mohuar vazhdimisht ekzistencën e Sallës së Regjistrimeve. Ai ka deklaruar se Sfinksi është gërmuar dhe studiuar gjerësisht dhe se nuk është gjetur asnjë strukturë e tillë në apo pranë monumentit. Hawass ka thënë gjithashtu se ka refuzuar kërkesa për gërmime nën Sfinks, duke argumentuar se nuk kishte arsye shkencore të mjaftueshme dhe se nën putrën e majtë ndodhet vetëm shkëmb i fortë.

Megjithatë, referenca në dokumentin e CIA-s ka ndezur sërish debatet në forumet e teorive konspirative dhe në komunitetet e apasionuara pas historisë së lashtë. Shumë prej tyre pyesin nëse agjencia amerikane mund të ketë hasur në të dhëna për diçka të pazbuluar nën Sfinks më shumë se 70 vjet më parë.

Në këto diskutime është përmendur edhe Libri i Thothit, një element i rëndësishëm i mitologjisë egjiptiane. Sipas legjendës, ai ishte një tekst i shenjtë i lidhur me Thothin, perëndinë e mençurisë, dhe disa teori e vendosin atë brenda Sallës së Regjistrimeve nën Sfinksin e Madh të Gizës.

Vetë dokumenti, megjithatë, duket se kishte karakter arkivor. Materialet fotografike po dërgoheshin në selinë e CIA-s, ndërsa faqja e parë paralajmëronte se filmi me nitrat ishte i rrezikshëm dhe kërkonte trajtim të veçantë gjatë transportit.

Pjesa më e madhe e inventarit lidhet me Afganistanin, duke përfshirë fotografi të gërmimeve arkeologjike, shpellave, fshatrave, pazareve, projekteve infrastrukturore dhe studimeve gjeologjike. Mes shënimeve të zakonshme si “turist te piramidat”, “Sfinksi” dhe “rrënoja pranë Sfinksit”, gjendet edhe fraza që ka tërhequr vëmendjen e internetit: “Temple under Sphinx; July ’50”.

Pavarësisht interesit të ri, deri tani nuk ka prova arkeologjike të verifikuara që të konfirmojnë ekzistencën e një Salle të Regjistrimeve apo të një tempulli të fshehur nën Sfinks. Për momentin, dokumenti mbetet më shumë një nxitje për spekulime sesa një dëshmi për një zbulim të fshehur.