Ka kaluar gati një muaj që kur Shtetet e Bashkuara dhe Irani ranë dakord për një Memorandum Mirëkuptimi të hartuar për t’i dhënë fund luftimeve dhe për të nisur procesin drejt një zgjidhjeje më të gjerë.

Por gjatë ditëve të fundit, cikli i dhunës është përshpejtuar, i nxitur nga sulmet ndaj disa anijeve tregtare që po kalonin nëpër Ngushticën e Hormuzit. Ushtria amerikane është përgjigjur me qindra sulme ndaj objektivave në bregdetin iranian dhe infrastrukturës më thellë në brendësi të vendit.

Secila palë e akuzon tjetrën për mungesë sinqeriteti dhe për tërheqje nga angazhimet e marra.

Marrëveshja e 17 qershorit i la qëllimisht të paqarta dispozitat kyçe. Neni 5 e angazhon Iranin të përdorë “përpjekjet e tij më të mira” për të garantuar kalimin e sigurt të anijeve tregtare për 60 ditë, ndërsa njëkohësisht thotë se Irani dhe Omani do të “përcaktojnë administrimin dhe shërbimet detare të ardhshme” në Ngushticën e Hormuzit.

Për Iranin, kjo nënkupton një rol të vazhdueshëm në menaxhimin e lundrimit detar, ndërsa zërat e linjës së ashpër kërkojnë që anijet që përpiqen të kalojnë pa leje të goditen.

“Ngushtica e Hormuzit mbetet nën mbikëqyrjen dhe administrimin e plotë të Iranit gjatë 30 ditëve të ardhshme”, tha ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi më 27 qershor. Vetëm “pasi të hiqen të gjitha pengesat” do të rikthehet kapaciteti i plotë i kësaj rruge ujore.

Një burim rajonal i tha CNN-it se Memorandumi i Mirëkuptimit “po funksionon si një termostat”, duke shtuar se “ai në thelb rregullon situatën, aktivizohet dhe çaktivizohet”.

“Nën kornizën e Memorandumit të Mirëkuptimit, të dyja palët po pretendojnë se kanë të drejtë të sulmojnë”, tha burimi.

Ndërsa këto sulme po përshkallëzohen, marrëveshja po vihet në provë. “Në rastin më të mirë, ajo ndodhet në kujdes intensiv. Por mund të jetë edhe duke rrëshqitur drejt komës”, tha një diplomat europian.

Në të vërtetë, presidenti amerikan Donald Trump tha javën e kaluar, pasi një anije u godit në Gjirin e Omanit: “Për mua, mendoj se ka marrë fund. Nuk dua të merrem më me ta (Iranin)”.

Në të njëjtën kohë, Trump nuk e ka mbyllur derën për negociata të mëtejshme. Memorandumi i Mirëkuptimit ishte menduar të hapte një periudhë 60-ditore gjatë së cilës SHBA-ja dhe Irani do të përpiqeshin të arrinin një marrëveshje për çështjet më të gjera: rezervat dhe programin e pasurimit bërthamor të Iranit, sanksionet dhe asetet iraniane të ngrira jashtë vendit.

Kjo periudhë nisi 26 ditë më parë. Nuk ka asnjë shenjë se këto çështje janë trajtuar deri më tani.