Në seancën e Kuvendit të Kosovës për ndarjet buxhetore për vitin 2026, shefi i grupit parlamentar të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Besnik Tahiri, paraqiti vlerësimin e tij të buxhetit nga dy perspektiva, politike dhe teknike, raporton Ekonomia Online.

Ai theksoi se ky buxhet është miratuar më 31 dhjetor 2025 në qeverinë në detyrë dhe se vlera e linjave buxhetore, projekteve kapitale, si dhe buxheti për mallra dhe shërbime, mbetet i njëjtë.

“Në emër të grupit parlamentar të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, unë do të bëj një vlerësim të këtij buxheti prej dy perspektivave: prej asaj politike dhe prej asaj teknike, për shkak se mendoj që të dyjat e kanë vlerën e vet në mënyrë që qytetarët e Kosovës të njoftohen me çfarë dokumenti jemi duke trajtuar dhe me cilin buxhet në fakt do të operojë Kosova në këtë vit.

Ky buxhet, të nderuar deputetë që e keni përpara, është miratuar në qeveri në detyrë më 12 shkurt të vitit 2026. Por esenca është se ky buxhet është miratuar më 31 tetor të vitit 2025 më herët, dhe në tabela që përshkruajnë vijat buxhetore, përfshirë ato kapitale, buxheti për mua është i njëjtë“, tha Tahiri.

Ai theksoi se procesi i hartimit të buxhetit nuk ka pasur debat të mjaftueshëm dhe se dokumenti, sipas tij, është i përkohshëm dhe do t’i nënshtrohet rishikimit në një periudhë të shkurtër.

“Nuk ka pasur asnjë debat lidhur me këtë buxhet, asnjë lloj prezantimi, përmirësimi i këtij buxheti paraprak me ndryshimet që do të duhej të reflektoheshin edhe në tekstin e ekspozeut që e prezantoi kryeministri, po ashtu edhe nga synimet strategjike. Po flasim për një buxhet provizor, për një buxhet për disa muaj. Jemi duke folur për një buxhet që për pak muaj do t’i nënshtrohet një rishikimi, në vend që ky rishikim të kishte ndodhur në një kohë të caktuar kur ministri ose ministrja e Financave do të duhej të reflektonte mbi planet strategjike që ka.

Pra, mos harroni, jemi duke folur për një buxhet i cili nuk reflekton aspak në asgjë që është premtuar në ekspozenë e kryeministrit.

Çështja e dytë politike ndërlidhet me investimet kapitale. Nëse e shihni me kujdes buxhetin dhe vijat buxhetore, ne jemi duke folur për 81% të investimeve kapitale që janë projekte që vazhdojnë, jo iniciativa të reja. Përderisa në ekspozenë e kryeministrit dëgjuam shumë iniciativa të reja, shumë projekte të mëdha politike, që pak më vonë do t’i trajtoj“, theksoi Tahiri.

Sipas tij, rritja e buxhetit nuk duhet parë si arritje e veçantë, pasi rritja vjetore është praktikë e zakonshme në administrimin financiar shtetëror.

“Çështja tjetër që duhet ta dijë qytetari i Kosovës që po më dëgjon: kur flet dikush që ‘ky është buxheti më i madh i Republikës së Kosovës’, ju duhet ta kuptoni këtë seancë. Unë kam 14 vjet në këtë sallë dhe kam dëgjuar gjithmonë që ‘ky është buxheti më i madh’. Është rritje normale, është procedurë standarde që shteti normal, që ka pak rritje ekonomike, e rrit buxhetin për pak. Por nuk është ndonjë lavdi me thënë ‘ky është buxheti më i madh’. Me sa di unë, në historinë e Kosovës vetëm gjatë pandemisë nuk ka ndodhur. Pra, këto janë tre aspekte politike. Dhe e katërta: secili shtet dhe kjo qeveri ka një dokument strategjik që quhet ‘Korniza Afatmesme e Shpenzimeve’. Kjo është një kornizë që e drejton buxhetin dhe planifikimin buxhetor, të hyrat në një afat afatmesëm kohor. Ky buxhet nuk është në vijë me KASH-in. Pra, nuk është në vijë me dokumentet orientuese që i ka qeveria“, u shpreh Tahiri.

“Ashtu siç e parashheh Ligji për Financat Publike, brenda vitit 2025, brenda tetorit të vitit 2025, saktësisht më 31 tetor 2025, në mbledhjen e qeverisë e patëm miratuar buxhetin për vitin 2026, që duhej të bëhej diskutim e aprovim në nëntor e dhjetor të vitit që lamë pas. Por, siç e dimë, legjislatura e nëntë përfundoi ashtu si përfundoi, patëm zgjedhje të parakohshme, të lira, të ndershme e demokratike. Tash kemi Kuvend të legjislaturës së dhjetë, kemi qeveri të re, andaj edhe bëmë një mbledhje të re të qeverisë në mënyrë që të vijmë me buxhetin për vitin 2026 tek ju, por i cili nuk mund të jetë i ri ashtu siç është përbërja e Kuvendit dhe ashtu siç është qeveria e re.

Zotimet që i kemi thënë në fushatën e fundit janë të përmbledhura në ekspozenë që kam bërë më 11 shkurt kur u rizgjodha Kryeministër. Por, para se ai ekspoze të shndërrohet në buxhet të ri, duhet të vijë Programi Qeveritar. Pra, do të ishte jo normale që të sjellim tash buxhet në përputhje me ekspozenë pa e sjellë paraprakisht Programin Qeveritar. Rendi logjik i gjërave, për nga kronologjia, është kësisoj: zotimet në fushatë, ekspozeja e kandidatit për Kryeministër, Programi i ri Qeveritar dhe më pas rishikimi i buxhetit.“

„Në këtë buxhet që kemi prezantuar te ju, kryefjala është shifra prej afër 4 miliardë euro, ku një e katërta, apo rreth 1 miliardë euro, janë buxhetuar për investime kapitale. Natyrisht, risi tashmë e paralajmëruar e këtij buxheti është paga e 13-të për të gjithë punonjësit e sektorit publik. Pra, kush punon 12 muaj në sektorin publik, i merr 13 paga, dhe kjo sivjet nuk do të jetë në fund të vitit, por në pranverë.

Gjithashtu, është i përfshirë edhe zbatimi i rritjes së pagës bazë prej 0.5% për çdo vit përvoje pune, për dallim nga ajo që kemi pasur më herët, ku për 15 vitet e para zbatohej rritja vetëm 0.25% për çdo vit përvoje pune. Pra, kemi dyfishim të shtesës së përvojës së punës. Kjo përkthehet në rritje për pagën e secilit që punon në sektorin publik, varësisht nga vitet e përvojës së punës.

Buxheti 2026 përfshin edhe rritjen e pensioneve, shtesat për fëmijë, shtesat për lehonat, pagesat për të rinjtë dhe gratë që angazhohen nga ‘Superpuna’, kompletimin e reformës së asistencës sociale dhe shumë mbështetje të tjera për familjet. Synimi ynë vjen nga orientimi ynë: rritjen ta mos e mbajmë për shtet, por ta shpërndajmë në shoqëri.“