Kur Egor Sabinič (33) më në fund u kthjellua pas një nate duke pirë me miqtë në Petrozavodsk, një qytet në veri të Rusisë, ai mendoi se ndodhej në një qendër detoksifikimi. Më vonë kuptoi se, në fakt, ishte në një zyrë për mobilizim ushtarak.

Ky baba i katër fëmijëve thuhet se ishte ndaluar nga policia dhe, ndërsa ishte në gjendje të dehur, pa vetëdije kishte nënshkruar një kontratë ushtarake detyruese.

“Ai u mashtrua”, tha një i afërm për Radio Free Europe/Radio Liberty. “Jam i sigurt që nuk e kishte idenë çfarë po nënshkruante.”

Grupet ruse për të drejtat e njeriut theksojnë se raste të tilla po bëhen gjithnjë e më të shpeshta, ku burra të dehur thuhet se detyrohen ose mashtrohen për të nënshkruar kontrata ushtarake.

Sergej Krivenko nga grupi rus për të drejtat e njeriut “Qytetari dhe Ushtria” tha për RFE/RL se organizata e tij po merr një numër gjithnjë e më të madh raportesh të tilla.

“Ose ata (rekrutuesit) nënshkruajnë në vend të tij ndërsa ai është i dehur – duke ia lëvizur dorën – ose e bindin ta bëjë këtë”, tha ai.

“Pastaj, kur të kthjellohet, rekrutuesi i thotë: ‘Shiko, ke nënshkruar, kaq është. Tani ose shkon në shtab ose në burg. Eja me mua ose përfundon pas hekurave’”, shtoi Krivenko.

Raportet tregojnë se ushtria ruse po përballet me mungesë personeli.

“Shkalla e humbjeve të Rusisë e tejkaloi shkallën e rekrutimit në janar 2026, pas viteve kur rekrutimi përmbushte vazhdimisht objektivat e zëvendësimit të personelit”, njoftoi Institute for the Study of War.

Neđo Panić shkoi në pranverë të vitit 2025 për të luftuar në anën ruse në Ukrainë, gjë që sipas ligjeve në Bosnje dhe Hercegovinë është vepër penale e dënueshme me nga tre muaj deri në dhjetë vjet burg.

Që nga nisja e pushtimit të përgjithshëm të Ukrainës, Moska vetëm një herë, në vitin 2022, shpalli publikisht mobilizim të pjesshëm në mbarë vendin.

Meqenëse ai dekret nuk është tërhequr kurrë zyrtarisht, Kremlini ka vazhduar të plotësojë forcat përmes fushatave të vazhdueshme të rekrutimit.

Kjo përfshin të burgosur, persona nën hetim penal dhe shtetas të huaj.

Ndërsa disa ushtarë me kontratë tërhiqen nga pagat e larta dhe bonuset, grupet për të drejtat e njeriut thonë se po përdoret gjithnjë e më shumë detyrimi, përfshirë presionin psikologjik dhe fizik ndaj rekrutëve dhe ushtarëve aktivë për të nënshkruar kontrata pa afat.

“Në disa raste, një polic i jep një personi të dehur një kontratë dhe i thotë se është një dokument kontrolli. Personi e nënshkruan dhe më vonë kupton se është regjistruar në ushtri”, tha një avokat.

Ai shtoi se ka paraqitur ankesa në gjykata dhe prokurori në disa raste të tilla: “Edhe nëse personi nuk e ka nënshkruar, derisa ta provoni këtë, mund të vdisni disa herë në luftë.”

Alkooli, droga dhe bixhozi

Po rriten gjithashtu raportet për rekrutë që luftojnë me varësinë ndaj alkoolit, drogës dhe bixhozit.

“Situata çdo vit bëhet më e trishtueshme”, tha analisti ushtarak Aleksej Alshanski nga projekti “Lamtumirë armëve”.

“Fokusi është zhvendosur nga qytetet e mëdha në fshatra dhe zona rurale. Aty forcat e sigurisë – duke përdorur furgonë policie ose të Komitetit Hetimor – lëvizin duke ndjekur lista të përpiluara nga autoritetet lokale, duke kërkuar posaçërisht njerëz me varësi nga alkooli”, tha ai.

Prandaj, për të përmbushur kuotat, rekrutuesit nuk hezitojnë të angazhojnë edhe persona të varur nga alkooli, pasi marrin bonuse për çdo person që sjellin.

“Ushtrisë ruse i duhen ‘mish për top’, jo ushtarë të kualifikuar”, tha për RFE/RL eksperti ushtarak rus Pavel Luzin nga Shkolla Fletcher për të Drejtë dhe Diplomaci.

Duke pasur parasysh jopopullaritetin e një mobilizimi të ri, pritet që Kremlini ta shmangë shpalljen e tij zyrtare, ndërsa zëdhënësi i Kremlinit, Dmitrij Peskov, këmbëngul se Rusia nuk planifikon mobilizim të ri.

“Debati kryesor brenda udhëheqjes ushtarake ruse nuk është për një valë tjetër mobilizimi të pjesshëm, por për përqendrimin e të gjitha burimeve të disponueshme në luftë”, tha Luzin.

“Në fakt, po diskutohet për një model të plotë administrativ-komandues dhe dizajnin e tij të domosdoshëm institucional”, shtoi ai.