hpërthimi i fundit i Ebolës në Republikën Demokratike të Kongos (RDK) dhe Ugandë ka bërë që Shtetet e Bashkuara të bëjnë një kthesë 180 centimetra në qasjen e tyre përgjithësisht të relaksuar ndaj masave të shëndetit publik.

Të hënën, u njoftuan hapa për të parandaluar përhapjen e virusit, duke përfshirë kontrollin e udhëtarëve ajrorë që vijnë nga rajonet e prekura dhe, në disa raste, kufizimet e hyrjes, transmeton Klankosova.tv 

Të nesërmen, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, tha se ishte “thellësisht i shqetësuar për shkallën dhe shpejtësinë e epidemisë”. Pra, sa të shqetësuar duhet të jenë evropianët? Po qytetarët e vendeve me linja të rregullta fluturimi direkte për në Kinshasa, si Belgjika?

“Situata në RDK është serioze dhe duhet të trajtohet me vendosmëri atje. Brukseli ka lidhje të drejtpërdrejta me Kinshasën, gjë që justifikon vigjilencën”, tha për Euronews një nga virologët më të mirë të Belgjikës, Steven Van Gucht.

Aeroporti i Brukselit, i vendosur në zemër të Belgjikës, është porta kryesore evropiane për udhëtime për në dhe nga RDK-ja.

Brussels Airlines operon fluturime të përditshme (shtatë herë në javë) për në dhe nga Kinshasa. Kompania nuk ka shifra të sakta mbi numrin e udhëtarëve, por avioni Airbus A330 i përdorur në këtë itinerar mund të transportojë rreth 290 pasagjerë.

“Në të njëjtën kohë, përvoja nga shpërthimet e mëparshme tregon se rreziku për Belgjikën dhe Evropën është i ulët”, shtoi Van Gucht.

Kjo u pasqyrua nga Brussels Airlines. “Ne po e monitorojmë situatën nga afër, në përputhje me procedurat tona standarde. Jemi në kontakt me të gjitha autoritetet përkatëse dhe do t’i përshtasim operacionet tona nëse kjo është e nevojshme”, tha për Euronews Joëlle Neeb, Menaxhere e Lartë e Marrëdhënieve me Median.

“Aktualisht, të gjitha fluturimet po operojnë sipas planit dhe nuk ka masa shtesë mbrojtëse.” Megjithatë, ekuipazhet e Brussels Airlines ndjekin udhëzime specifike për çështjet e shëndetit dhe sigurisë, siç është rasti i sëmundjeve infektive.

“Ekipet tona janë të trajnuara në këtë drejtim. Ndër të tjera, ata monitorojnë për simptoma të mundshme, zbatojnë masa higjienike siç është dezinfektimi i rregullt i duarve dhe kufizojnë kontaktin kur është e nevojshme. Nëse kërkohet, ata gjithashtu bashkëpunojnë me shërbimet mjekësore dhe autoritetet shëndetësore.”

Shpërthimi i fundit i Ebolës është shpallur një emergjencë shëndetësore publike me shqetësim ndërkombëtar dhe ka shkaktuar të paktën 131 vdekje dhe 500 raste.

Efektiviteti i dyshimtë i masave

Ebola përhapet ekskluzivisht nëpërmjet kontaktit të drejtpërdrejtë me lëngjet trupore të një pacienti simptomatik, jo nëpërmjet ajrit, shpjegoi Van Gucht, që do të thotë se mund të përmbahet relativisht lehtë. “Është gjithashtu e rëndësishme të theksohet se njerëzit janë ngjitës vetëm pasi shfaqin simptoma, dhe jo më parë.”

Periudha e inkubacionit mund të ndryshojë nga 2 deri në 21 ditë. Ky faktor specifik – periudha e inkubacionit – është pikërisht ajo që kufizon efektivitetin e kontrollit të temperaturës në mbërritje, siç do të bëhet në SHBA.

“Një udhëtar në periudhën e inkubacionit nuk ka ende ethe dhe për këtë arsye nuk do të zbulohet”, tha Van Gucht.

Kjo u mbështet edhe nga Celine Gossner, një eksperte në Qendrën Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve, e cila i tha Euronews se, në këtë fazë, nuk po rekomandon masa kontrolli për hyrjet në Evropë. “Kontrolli në aeroport kërkon burime të konsiderueshme, por ka efektivitet të kufizuar.”

Si Gossner ashtu edhe Van Gucht vunë në dukje se kontrolli në dalje në vendet e prekura është një masë më efektive. Megjithatë, argumentoi Van Gucht, kontrolli në hyrje mund të “shërbejë si një sistem paralajmërimi të hershëm dhe të ndihmojë në ruajtjen e besimit të publikut”.

Qendrat Afrikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) thanë se “merr shënim” kufizimet e SHBA-së dhe njeh “përgjegjësinë e çdo qeverie për të mbrojtur shëndetin dhe sigurinë e popullit të saj”. Megjithatë, ato konsiderojnë se kufizimet e udhëtimit nuk duhet të përdoren si një mjet parësor i shëndetit publik gjatë shpërthimeve.

“Pozicioni i Qendrës për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) të Afrikës është i qartë: kufizimet e përgjithshme të udhëtimit dhe mbylljet e kufijve nuk janë zgjidhja për shpërthimet”, tha agjencia në një njoftim për shtyp.

Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC) gjithashtu nuk po propozon kufizime udhëtimi, ndryshe nga SHBA-të, të cilat kanë vendosur kufizime hyrjeje për mbajtësit e pasaportave jo-amerikane që kanë udhëtuar në Ugandë, Republikën Demokratike të Kongos (RDK) ose Sudanin e Jugut brenda 21 ditëve të fundit.

Van Gucht ka hedhur poshtë gjithashtu idenë e ndalimit të fluturimeve nga vendet e prekura në përgjigje të shpërthimit. “Masa të tilla kanë pak përfitim epidemiologjik, prishin ndihmën humanitare dhe zinxhirët e furnizimit dhe mund të çojnë në raportimin më të ngadaltë të shpërthimeve”, tha ai.

Këshilla e fundit për udhëtime nga Ministria e Punëve të Jashtme e Belgjikës deklaroi se, për shkak të rasteve të konfirmuara të Ebolës në provincat Ituri dhe Kivu Veriore, të gjitha udhëtimet drejt këtyre provincave “dekurajohen zyrtarisht”. Ministria nuk mund të ndalojë zyrtarisht udhëtimet drejt një vendi të caktuar.

Çfarë po bëhet?

Van Gucht theksoi se është thelbësore të kesh procedura të qarta për udhëtarët e sëmurë në bord dhe për gjurmimin e kontakteve të pasagjerëve të tjerë nëse identifikohet një rast.

Një zëdhënës nga Aeroporti i Brukselit theksoi se ka vendosur protokolle të tilla.

“Nëse mbërrin një pasagjer i infektuar me një sëmundje infektive, ai person evakuohet nga një ambulancë e specializuar nga spitali ushtarak.” 

“Në situata të tilla, Aeroporti i Brukselit merr masat e nevojshme bazuar në rekomandimet e Ministrisë së Shëndetit Publik. Deri më sot, nuk kemi marrë asnjë udhëzim apo udhëzim për këtë çështje”, shtoi ai.

“Grupi i Menaxhimit të Riskut” i Ministrisë së Shëndetësisë belge nuk iu përgjigj pyetjeve të Euronews në lidhje me masat shtesë që mund të merren në konsideratë për të kontrolluar përhapjen e virusit në Belgjikë deri në kohën e publikimit.

Gossner i ECDC-së vuri në dukje se, në çdo rast, udhëtarët që kthehen nga zonat e prekura dhe që shfaqin simptoma të tilla si ethe, dhimbje koke ose keqtrajtim të përgjithshëm brenda 21 ditëve nga kthimi duhet të kërkojnë menjëherë ndihmë mjekësore dhe të informojnë ofruesit e kujdesit shëndetësor për historikun e tyre të udhëtimeve të fundit.

“Ky sistem paralajmërimi i hershëm është më i rëndësishëm sesa matja e temperaturës së të gjithë udhëtarëve që vijnë”, tha Van Gucht.

“Prioriteti duhet të jetë ruajtja e vigjilencës brenda sistemeve tona shëndetësore dhe mbështetja e reagimit në terren”, përfundoi ai.

ECDC po dërgon ekspertë në RDK për të mbështetur koordinimin dhe planifikimin operativ. Komisioni Evropian nuk ka marrë asnjë kërkesë për ndihmë përmes ndonjërit prej mekanizmave të tij ndërkombëtarë të ndihmës, tha të martën një zëdhënës i Komisionit.