Edhe pse e shohim në qiell shumicën e netëve, Hëna ende mban një mori të jashtëzakonshme misteri.

Një mister i tillë është një shpellë e madhe nëntokësore, ose një tub shpellor i gdhendur nga lava e lashtë, që shkencëtarët mendojnë se shtrihet përtej një grope të veçantë në sipërfaqen e hënës.

Dhe për të shkuar në fund të saj, NASA ka zgjedhur një projekt të njohur si GIMLI. Projekti GIMLI u zgjodh së bashku me dy programe të tjera që synojnë të zgjerojnë kuptimin tonë për hënën për të mbështetur më mirë një bazë të ardhshme hënore, të cilën NASA synon ta ndërtojë pranë polit të jugut.

“NASA Science po ndërton udhëzuesin përfundimtar të mbijetesës ndërplanetare për të siguruar që shkenca të shkojë e para në sipërfaqen hënore për t’u ofruar ekipeve tona të astronautëve të ardhshëm informacionin jetësor, burimet dhe masat paraprake të sigurisë të nevojshme paraprakisht për të mbijetuar natën në hënë”, tha në një deklaratë Nicky Fox, administratore e asociuar e NASA-s për Drejtorinë e Misionit të Shkencës .
Misteret hënore

Vendi i këtij hetimi do të jetë gropa Marius Hill, e cila u zbulua në vitin 2009 nga sonda japoneze Kaguya që fluturon në orbitë hënore. Mund ta shihni qartë gropën në imazhet e sondës. Por studiuesit mendojnë se atje ka më shumë sesa thjesht një vrimë të madhe në sipërfaqen hënore.

NASA në kërkim të një shpelle sekrete nëntokësore

Ata mendojnë se është e mundur që gropa të jetë e lidhur me një shpellë të madhe nëntokësore, me shumë mundësi të krijuar nga lava që rrjedh në të kaluarën e lashtë. Nëse është e vërtetë, kjo mund të hedhë dritë mbi historinë e aktivitetit vullkanik në hënë.

“Konfirmimi i një tubi të konsiderueshëm lave do të na jepte një pasqyrë se si vepronte vullkanizmi në Hënë. Tubat e lavës janë një tipar i zakonshëm i vullkanizmit bazaltik në Tokë, kështu që identifikimi i tyre në hënë do të thotë që ne mund të përdorim njohuritë e shpellave të tilla tokësore për të kuptuar më mirë historinë hënore”,-tha zëvendës hetuesi kryesor i GIMLI-t, Gareth Morgan, në një deklaratë tjetër.
Nëse studiuesit konfirmojnë praninë e këtij tubi lave, astronautët mund ta përdorin atë si një strehë natyrore në sipërfaqen hënore.

Këto shpella të krijuara nga lava do të ofronin strehim të përgjithshëm, si dhe mbrojtje nga temperaturat ekstreme dhe ekspozimi ndaj rrezatimit që përjetohet në sipërfaqen e Hënës.

Tubat e lavës mund të jenë gjithashtu një lloj “bunkeri” i sigurt ku astronautët e ardhshëm mund të mbrohen nga mikrometeoritët. Ndërsa një bazë e ardhshme në hënë ndoshta do të ketë streha të ndërtuara nga njeriu, shpellat natyrore mund të jenë një burim i jashtëzakonshëm ekzistues që astronautët mund ta shfrytëzojnë.