Një delegacion i Forumit Ekonomik Gjermano-Kosovar (DDKG), në përbërje të presidentit Erhard Bühler dhe sekretarit të përgjithshëm Gazmend Rushiti, ka qëndruar në Kosovë nga 27 deri më 29 tetor, me qëllim të thellimit të bashkëpunimit ekonomik dhe institucional ndërmjet Kosovës dhe Gjermanisë.

Sipas raportit të publikuar nga DDKG, gjatë vizitës janë zhvilluar takime me përfaqësues të institucioneve, diplomacisë dhe bizneseve, ndërsa në fokus kanë qenë mundësitë për investime, partneritetet ekonomike dhe integrimi i Kosovës në mekanizmat evropianë.

Pjesë e delegacionit ishin edhe përfaqësues të Odës së Industrisë dhe Tregtisë të Ostwürttemberg-ut, përfshirë drejtorin ekzekutiv Thilo Rentschler dhe nënkryetarin Bernd Richter. Delegacioni u takua me ministren e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Mimoza Kusari-Lila, ambasadorin gjerman në Kosovë, Rainer Rudolph, si dhe kryetarin e Prizrenit, Shaqir Totaj.

Një nga temat kryesore të diskutimit me ministren Kusari-Lila ishte marrëveshja e tregtisë së lirë ndërmjet Kosovës dhe Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë (EFTA), e nënshkruar më 22 janar 2025. Sipas raportit, marrëveshja hyri në fuqi më 1 shtator 2026 për Islandën dhe Norvegjinë, ndërsa më 1 tetor për Zvicrën dhe Lihtenshtajnin.

Marrëveshja nuk përfshin vetëm tregtinë e mallrave, por edhe shërbimet, pronësinë intelektuale, konkurrencën dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Sipas DDKG-së, zbatimi i saj mund të krijojë mundësi të reja për bizneset kosovare dhe të favorizojë zinxhirët ndërkufitarë të furnizimit.

Në takime është diskutuar edhe procesi i anëtarësimit të Kosovës në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA). Raporti thekson se miratimi parlamentar, më 15 tetor 2026, i ndryshimeve në ligjin për parandalimin e pastrimit të parave dhe luftimin e terrorizmit ka përmbushur një kusht të rëndësishëm ligjor për këtë proces.

Megjithatë, zbatimi operacional dhe teknik i pagesave SEPA ende nuk ka filluar. Sipas raportit, pas hyrjes në fuqi të ligjit nevojiten akte të mëtejshme nënligjore, paraqitja e kërkesës formale dhe përshtatja e sistemeve teknologjike të bankave. Pritjet e përmendura në dokument janë që pranimi formal dhe zbatimi gradual të realizohen gjatë vitit 2027.

Një tjetër çështje e diskutuar ishte zgjerimi i sistemit evropian të roaming-ut në Kosovë. Këshilli i Bashkimit Evropian kishte autorizuar më 4 qershor 2026 nisjen e negociatave përkatëse me vendet e Ballkanit Perëndimor. Qëllimi është që qytetarët të mund t’i përdorin shërbimet e telefonisë celulare në BE sipas kushteve të tarifave vendore.

Sidoqoftë, raporti sqaron se procesi nuk ka përfunduar dhe se ende nuk ka një datë konkrete për heqjen e përgjithshme të tarifave të roaming-ut ndërmjet Kosovës dhe vendeve të BE-së. Udhërrëfyesi evropian parasheh përafrimin përfundimtar të tarifave më së voni deri në vitin 2028.

Bashkëpunimi në teknologji dhe energji

Gjatë takimit me ambasadorin gjerman, Rainer Rudolph, është diskutuar edhe nevoja për një bashkëpunim ekonomik më dinamik. Sipas raportit, ambasadori ka mbështetur idenë që Forumi Ekonomik Gjermano-Kosovar të organizohet çdo dy vjet, në vend të intervalit trevjeçar të deritanishëm.

Po ashtu, është rekomanduar organizimi më i shpeshtë i takimeve të specializuara në sektorët e teknologjisë informative dhe digjitalizimit, industrisë së mbrojtjes dhe energjive të rinovueshme.

Raporti vlerëson bashkëpunimin me Ministrinë e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit si të rëndësishëm për mbështetjen e investimeve gjermane dhe përafrimin e legjislacionit të Kosovës me atë evropian.

Delegacioni vizitoi edhe ndërmarrjet FRUTEX dhe KOSHI GROUP, me qëllim të njohjes nga afër me kapacitetet prodhuese dhe mundësitë e bashkëpunimit. Veçanërisht është veçuar KOSHI GROUP, e cila merret me prodhimin e pjesëve precize nga fibra karboni dhe materiale të tjera kompozite për industrinë automobilistike, përfshirë tregun e veturave luksoze dhe sportive.

Sipas raportit, ndërmarrja prodhon gjithashtu varka me performancë të lartë dhe jahte nga fibra karboni, ndërsa është vlerësuar për punën në kërkim, zhvillim dhe inovacion.

Një tjetër ndalesë ishte Tech Park Prishtina në Bërnicë të Poshtme, ku delegacioni u prit nga përfaqësuesit e ARQUAIL. Sipas dokumentit, parku përfshin 4 mijë metra katrorë hapësirë dhe është krijuar me investim prej 1.2 milionë eurosh nga Ministria e Ekonomisë. Ai ofron hapësirë për mbi 60 ndërmarrje dhe startup-e, si dhe rreth 300 vende pune të kualifikuara.

Delegacioni zhvilloi gjithashtu takime me kryetarin e Prizrenit, Shaqir Totaj, dhe vizitoi degën e Universitetit UBT në këtë qytet.

Në përfundim të raportit, DDKG vlerëson se vizita ka ndihmuar në zgjerimin e rrjetit të kontakteve ndërmjet bizneseve dhe institucioneve të të dyja vendeve. Megjithatë, theksohet se hapi vendimtar mbetet shndërrimi i kontakteve të krijuara në partneritete afatgjata, iniciativa konkrete dhe mundësi të reja bashkëpunimi për ndërmarrjet kosovare dhe gjermane.