Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka tërhequr SHBA-në nga dhjetëra organizata ndërkombëtare, përfshirë shumë që punojnë për të luftuar ndryshimet klimatike.
Pothuajse gjysma e 66 organeve të prekura lidhen me OKB-në, përfshirë Konventën Kornizë për Ndryshimet Klimatike – një traktat që mbështet të gjitha përpjekjet ndërkombëtare për të luftuar ngrohjen globale, ka raportuar BBC.
Grupet që punojnë në zhvillim, barazi gjinore dhe konflikt – fusha që administrata Trump i kishte hedhur poshtë vazhdimisht si përparim të axhendave “globaliste” ose “të zgjuara” – janë gjithashtu të përfshira.
Shtëpia e Bardhë tha se vendimi u mor sepse këto entitete “nuk u shërbejnë më interesave amerikane” dhe promovojnë “axhenda joefektive ose armiqësore”.
Memorandumi u nënshkrua të mërkurën pas një shqyrtimi, me Shtëpinë e Bardhë që i përshkroi organizatat si “një humbje parash të taksapaguesve”.
“Këto tërheqje do t’i japin fund financimit dhe përfshirjes së taksapaguesve amerikanë në subjekte që çojnë përpara axhendat globaliste mbi prioritetet e SHBA-së”, tha ajo në një deklaratë.
Shtoi se shumë nga organizatat promovuan “politika radikale klimatike, qeverisje globale dhe programe ideologjike që bien ndesh me sovranitetin dhe forcën ekonomike të SHBA-së”.
Si dhe Konventën Kornizë të OKB-së për Ndryshimet Klimatike, SHBA-të janë tërhequr gjithashtu nga Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike (IPCC) – autoriteti kryesor në botë për shkencën e klimës që mbledh raportet më të respektuara mbi shkencën e rritjes së temperaturave globale.
Burime brenda organizatës i thanë BBC-së se ishin të shqetësuar për ndikimin e mundshëm të tërheqjes së administratës Trump tek shkencëtarët amerikanë të përfshirë në prodhimin e serisë së ardhshme të studimeve të këtij organi.
Shtëpia e Bardhë tashmë ka bllokuar pjesëmarrjen e shkencëtarëve amerikanë në një takim në Kinë.
Çdo kufizim në udhëtime ose në pjesëmarrjen e studiuesve amerikanë mund të vonojë ndjeshëm publikimin e grupit të ardhshëm të raporteve të IPCC-së, duke përfshirë potencialisht raportin e saj të zbutjes – një dokument kyç që udhëzon qeveritë se si të merren me ndryshimet klimatike.
Organizatat jashtë OKB-së të prekura nga tërheqja e SHBA-së përfshijnë ato të përqendruara në bashkëpunimin për energjinë e pastër, qeverisjen demokratike dhe sigurinë ndërkombëtare, të tilla si Aleanca Ndërkombëtare Diellore, Instituti Ndërkombëtar për Demokraci dhe Ndihmë Zgjedhore dhe Forumi Global Kundër Terrorizmit.
Trump tashmë i ka hequr fondet shumë organizatave shumëpalëshe që nuk i pëlqen dhe më parë e ka hedhur poshtë konsensusin shkencor të ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu si një “mashtrim”.
Do të duhet një vit që SHBA-të të jenë në gjendje të tërhiqen plotësisht nga UNFCCC – por në realitet SHBA-të pushuan së marrë pjesë efektive në organin e OKB-së për ndryshimet klimatike shumë kohë më parë.
Mbetet e paqartë nëse ky veprim do të kundërshtohet në gjykatat amerikane, siç po kërkojnë shumë aktivistë tani.
Ndërsa kushtetuta amerikane u lejon presidentëve të bashkohen me traktate “me kusht që dy të tretat e senatorëve të pranishëm të bien dakord”, ajo nuk specifikon se çfarë ndodh nëse ata do të tërhiqen. Si e tillë, është e pasigurt se një president i ardhshëm mund ta ndryshojë vendimin e Trump dhe të zgjedhë të rikthehet thjesht duke aplikuar.
Këto tërheqje të fundit vijnë pasi presidenti e nxori SHBA-në nga Marrëveshja e Parisit për Klimën për herë të dytë vitin e kaluar dhe refuzoi të dërgonte një delegacion në samitin e klimës COP30 në Brazil.
SHBA-të janë tërhequr gjithashtu nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, Këshilli i të Drejtave të Njeriut i OKB-së dhe agjencia kulturore e OKB-së, Unesco.
Udhëheqësit evropianë e kanë kritikuar këtë vendim të fundit, duke paralajmëruar se do të dobësonte bashkëpunimin global.
Komisioneri i BE-së për klimën, Wopke Hoekstra, tha se UNFCCC “mbështet veprimin global për klimën” dhe e quajti tërheqjen e SHBA-së “të keqe dhe të pafat”, ndërsa nënkryetarja e BE-së për tranzicionin e pastër, Teresa Ribera, tha se administrata tregoi pak shqetësim për mjedisin, shëndetin ose vuajtjet njerëzore.
Një anëtare e një grupi jofitimprurës të avokimit me bazë në SHBA, Unioni i Shkencëtarëve të Shqetësuar, e përshkroi hapin si një “ulësi të re”.
Drejtoresha e lartë e politikave, Rachel Cleetus, i tha agjencisë së lajmeve AFP se kjo ishte një tjetër shenjë se administrata, të cilën ajo e përshkroi si “autoritare” dhe “anti-shkencë”, ishte e vendosur të sakrifikonte mirëqenien e njerëzve dhe të destabilizonte bashkëpunimin global.