“Prima Facie”, vepra e vlerësuar me çmime e Suzie Miller, mbërrin në ekranin e madh me Cynthia Erivo në rolin që Jodie Comer e bëri të famshëm në teatër. Por ajo që funksiononte fuqishëm si një shfaqje e vetme aktoriale, në versionin filmik humbet një pjesë të madhe të intensitetit të saj.
Drama e vitit 2019 përdor një premisë të njohur: një avokate e suksesshme në Londër, e mësuar të fitojë çështje të vështira penale, gjendet papritur në anën tjetër të sistemit ligjor.
Jo si e akuzuar, por si denoncuese në një rast përdhunimi.
Ideja e një figure të fuqishme që përballet me mekanizmat e të njëjtit sistem që më parë i ka përdorur vetë nuk është e re, por “Prima Facie” dallohej në teatër sepse e gjithë barra e historisë binte mbi një aktore të vetme.
Dhe pikërisht aty qëndronte magjia e saj.
Nga fuqia e monologut te një film më konvencional
Në skenë, Jodie Comer ndërtoi një performancë të jashtëzakonshme dhe rraskapitëse, si në Londër ashtu edhe në New York.
Forca e “Prima Facie” nuk qëndronte vetëm te historia apo mesazhi i saj, por te përpjekja fizike dhe emocionale e aktores, e cila mbante e vetme pothuajse gjithë peshën e shfaqjes.
Por si mund të funksionojë një film tradicional për afro dy orë me vetëm një person që flet?
Regjisorja Susanna White dhe vetë Miller kanë zgjedhur ta zgjerojnë botën e historisë, duke i dhënë Cynthia Erivos personazhe të tjerë përreth dhe duke i kthyer në skena reale ngjarje që në teatër vetëm rrëfeheshin.
Problemi është se pikërisht kjo zgjerim ia heq filmit një pjesë të madhe të forcës së tij.
Ajo që mbetet është një dramë shumë më konvencionale për një problem shoqëror serioz dhe të përhapur.
Cynthia Erivo në rolin e Tessa-s
Erivo luan Tessa-n, një avokate penale që po ndërton shpejt një emër të fortë rreth Old Bailey-t falë zgjuarsisë dhe aftësisë së saj për të mbrojtur klientët.
Ajo angazhohet shpesh në raste të krimeve seksuale, pjesërisht sepse, siç shpjegon me cinizëm një koleg, duket më mirë që një burrë i akuzuar për përdhunim të mbrohet nga një avokate grua.
Tessa nuk duket se e sheh këtë si problem.
Për të, çdo person ka të drejtë për mbrojtje dhe morali nuk duhet të hyjë në ekuacion.
Ajo është ambicioze dhe e vendosur edhe sepse vjen nga një familje modeste.
Nëna e saj, June, e interpretuar nga Noma Dumezweni, punon si pastruese, ndërsa vëllai i saj i vogël Johnny, i luajtur nga Toheeb Jimoh, punon në ndërtimtari.
Tessa ka fituar bursë për të studiuar në Cambridge dhe tashmë jeton një jetë të suksesshme në Londër.
Por gjithçka shembet kur përdhunohet nga kolegu dhe partneri i saj, Julian, i interpretuar nga Daniel Ings.
Ngjarja ndodh pas asaj që deri në atë moment kishte qenë një mbrëmje romantike dhe një diskutim rreth mundësisë që marrëdhënia e tyre të bëhej më serioze.
Nga avokate në viktimë brenda të njëjtit sistem
Tessa e raporton rastin në polici dhe kështu nis rruga drejt një procesi gjyqësor ku tashmë është ajo që duhet të përballet me pyetje, dyshime dhe sulme ndaj karakterit të saj.
Ajo e di më mirë se shumica se si funksionon sistemi.
E di se motivet e saj do të analizohen, se sjellja do t’i vihet në pikëpyetje dhe se mundësia që i akuzuari të shpallet i pafajshëm është reale.
Megjithatë, vendos të vazhdojë, duke kërkuar një formë drejtësie pas asaj që i ka ndodhur.
Në versionin teatral, Tessa kishte kohë të gjatë për të shpjeguar dashurinë e saj për ligjin, strategjitë e kryqëzimit të dëshmitarëve dhe kënaqësinë intelektuale që gjente në përballjet në sallën e gjyqit.
Në të njëjtën kohë, publiku hynte thellë në mendjen e saj: në dyshimin, zemërimin, frikën dhe hutimin që përjeton kur kupton se tani është bërë pikërisht lloji i personit që dikur e rrëzonte pa mëshirë në sallën e gjyqit.
Filmi përpiqet ta ruajë një pjesë të këtij monologu të brendshëm, por vetëm në mënyrë sporadike.
Rezultati është se Tessa nuk eksplorohet aq thellë sa në skenë dhe historia e saj bëhet më e përgjithshme.
Një filmim tepër i ftohtë
As mënyra e xhirimit nuk e ndihmon shumë filmin.
Susanna White e trajton materialin në mënyrë mjaft të sheshtë vizualisht, me vetëm disa tentativa sporadike për t’i dhënë më shumë teksturë.
Erivo e luan rolin me disiplinë dhe intensitet, por skenari nuk i jep gjithmonë mjaftueshëm material për të zhvilluar transformimin e personazhit.
Një nga problemet më të mëdha është se filmi bën një kërcim kohor prej tre vitesh nga raportimi në polici deri te gjyqi.
Kjo do të thotë se publiku nuk kalon kohë me pasojat afatgjata të traumës dhe nuk sheh gradualisht sesi Tessa ndryshon gjatë përpunimit të asaj që ka përjetuar.
Në vend të kësaj, filmi bëhet gjithnjë e më procedural dhe madje ndalon për të na rrëfyer përsëri ngjarje që tashmë i kemi parë.
Një dramë që në teatër fitoi çmime të mëdha përfundon, në disa momente, duke i ngjarë një episodi tepër të zakonshëm të “Law & Order”.
Mesazhi mbetet i rëndësishëm, por mënyra humb forcën
Sigurisht, temat e filmit janë jashtëzakonisht të rëndësishme.
“Prima Facie” trajton shpeshtësinë tronditëse të dhunës seksuale dhe vështirësitë e mëdha me të cilat përballen viktimat kur përpiqen të arrijnë drejtësi.
Por filmi i paraqet këto tema në mënyrë tepër të drejtpërdrejtë.
Mungon udhëtimi i errët dhe magjepsës që ofronte shfaqja teatrale, kulmet emocionale, momentet shkatërruese dhe humori i mprehtë që i jepte materialit jetë.
Në përpjekjen për ta zgjeruar historinë përtej një gruaje të vetme dhe dëshmisë së saj personale, filmi paradoksalisht bëhet më pak universal.
“Prima Facie” mbetet një histori e rëndësishme, me një protagoniste të fortë dhe një temë që meriton vëmendje, por versioni filmik nuk arrin ta ruajë zjarrin dhe fuqinë që e bënë veprën origjinale aq të veçantë në skenë. /GazetaExpress/